Lễ hội đền Quả Sơn (xã Bồi Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An)

1. Lý do chọn đề tài 1.1. Từ xưa đến nay, người dân xứ Nghệ (vùng Nghệ An – Hà Tĩnh nói chung) vẫn thường truyền tụng câu ca ca ngợi bốn ngôi đền có quy mô lớn và nổi tiếng linh thiêng của xứ Nghệ: “Nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng” Đền Quả Sơn trước đây thuộc địa phận xã Bạch Đường, tổng Bạch Ngọc, huyện Nam Đường, trấn Nghệ An, nay thuộc xã Bồi Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Đền Quả Sơn không chỉ nổi tiếng bởi giá trị nghệ thuật kiến trúc, quy mô to lớn và linh thiêng mà còn bởi nơi đây là nơi thờ Uy Minh Vương Lý Nhật Quang – vị tri châu Nghệ An, người có nhiều công lao xây dựng quê hương xứ Nghệ và mở mang, bảo vệ bờ cõi cho quốc gia Đại Việt dưới triều nhà Lý. Để tưởng nhớ công lao to lớn đối với sự nghiệp dựng nước, giữ nước của Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, người dân xứ Nghệ đã lập nhiều đền đài, miếu mạo để thờ tự và suốt đời ghi nhớ công ơn của ông. Từ đó, vào các ngày 17 đến 20 tháng giêng (âm lịch), nhân dân xã Bồi Sơn tổ chức lễ hội tại đền Quả Sơn, mang ý nghĩa tôn vinh Lý Nhật Quang và rước di tượng của Ngài đi tạ ơn Bà Bụt - người đã có công giúp ông trong quá trình làm tri châu xứ Nghệ. Thời gian gần đây, cứ ba năm hai kì, nhân dân Bạch Ngọc – Bồi Sơn lại tổ chức lễ hội đền Quả Sơn hết sức linh đình và trọng thể. 1.2. Lễ hội là một loại hình di sản văn hóa phi vật thể, là sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học được lưu giữ chủ yếu trong đời sống văn hóa của cộng đồng. Lễ hội truyền thống có vai trò to lớn, không thể tách rời trong đời sống của cộng đồng dân cư. Trong giai đoạn hiện nay, cùng với sự thay đổi nhiều mặt của đất nước, lễ hội truyền thống Việt Nam đang có sự biến đổi to lớn, toàn diện cả về nội dung và hình thức biểu hiện. Việc bảo tồn và phát huy lễ hội đền Quả7 Sơn được đặt ra trong đời sống hiện nay trong bối cảnh đô thị hóa và quá trình hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ cùng với đó là các loại hình văn hóa mới du nhập xuất hiện trên tất cả các lĩnh vực của đời sống sẽ là một vấn để bức thiết. Việc bảo tồn lễ hội truyền thống trong đời sống hiện nay cũng là một nội dung quan trọng nằm trong “Chương trình mục tiêu quốc gia” của Chính phủ. Là sinh viên chuyên ngành Di sản văn hóa, tôi tha thiết được vận dụng các kiến thức chuyên ngành vào thực tế. Với những nghiên cứu bước đầu của mình, tôi muốn cung cấp thêm những tư liệu giúp cho những người quản lí, những nhà nghiên cứu văn hóa trong việc bảo tồn, khai khác, phát huy các giá trị của lễ hội đền Quả Sơn trong bối cảnh hiện nay. Đây cũng là lý do khiến tôi quyết định chọn đề tài “Lễ hội đền Quả Sơn (xã Bồi Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An)” làm đối tượng nghiên cứu của khóa luận tốt nghiệp đại học.

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC