Luận án Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu xuất khẩu lao động của Việt Nam đến năm 2020

Hoạt ñộng xuất khẩu lao ñộng (XKLð) ñược ðảng và Nhà nước ta xác ñịnh là lĩnh vực kinh tế ñối ngoại quan trọng, một bộ phận của chính sách giải quyết việc làm, chỉ tiêu XKLð ñược Quốc hội ñưa vào kế hoạch hàng năm. Chủ trương này ñã ñược thể hiện cụ thể ở Báo cáo về phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2006 - 2010) tại ðại hội ñại biểu toàn quốc lần thứ X của ðảng là:“ Tiếp tục thực hiện chương trình XKLð, tăng tỷ lệ lao ñộng xuất khẩu ñã qua ñào tạo, quản lý chặt chẽ và bảo vệ quyền lợi chính ñáng củangười lao ñộng”. Trong những năm qua hoạt ñộng XKLð ñã thu ñược một số kết quả khả quan, góp phần tạo việc làm, xoá ñói, giảm nghèo, cải thiện ñời sống cho người lao ñộng và gia ñình họ. Một bộ phận lao ñộng ñã tiếp thu kinh nghiệm, kỹ thuật, công nghệ tiên tiến trong sản xuất của nước bạn. Theo thống kê chưa ñầy ñủ, hiện có trên 500.000 lao ñộng Việt Nam ñang làm việc có thời hạn ở nước ngoài (tại hơn 46 quốc gia và vùng lãnh thổ) với nhiều loại ngành nghề và trình ñộ khác nhau. Hằng năm số lao ñộng này chuyển về nước gần 2 tỷ USD, nâng cao thu nhập cho bản thân, gia ñình và xã hội, tăng nguồn vốn ñầu tư phát triển sản xuất. So với một số ngành khác, thu nhập của người lao ñộng ñi làm việc ở nước ngoài có hiệu quảcao, vốn ñầu tư ít, ñem lại lợi ích nhiều mặt Tuy nhiên lực lượng lao ñộng (LLLð) Việt Nam ñi XKLð phần lớn xuất thân là nông dân. Họ ñược gọi là những laoñộng “3 không” : không nghề, không ngoại ngữ, không tác phong công nghiệp và kỷ luật lao ñộng. Cho ñến những năm gần ñây, dù ñã có chuyển biến nhưng tỷ lệ ngườiñi XKLð có nghề vẫn rất thấp so với yêu cầu thực tế, hơn nữa tác phong côngnghiệp và kỷ luật lao ñộng, cũng như hiểu biết về phong tục tập quán và pháp luật của nước sở tại còn rất kém, tỷ lệ lao ñộng vi phạm kỷ luật và phải về trước thời hạn thường cao hơn so với các nước phái cử khác, ví dụ như sự việc hơn 200 công nhân nữ ngành may của Việt Nam ñình công không ñúng quy ñịnh ở Jordan năm 2008, tỷ lệ lao ñộng Việt Nam bỏ hợp ñồng ra ngoài làm ăn cư trú bất hợp pháp ở một số thị trường còn tương ñối 2 cao như ðài Loan hơn 10%, Nhật Bản có lúc lên ñến hơn 50%, Hàn Quốc có thời ñiểm hơn 30%. Trong những năm tới, nền kinh tế thế giới phục hồi sau khủng hoảng, xu hướng nhập khẩu lao ñộng của các nước trên thế giớivẫn rất cao, ñặc biệt là những nước khu vực Trung ðông, các nước khu vực châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc. . các thị trường ñều có nhu cầu về lao ñộng có tay nghề, ngay cả những nước nhận nhiều lao ñộng như Malaysia, ðài Loan, Trung ðông. Nhấtlà, những thị trường có thu nhập cao và nhiều tiềm năng (Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Australia, ðông Âu) thì ngoài có tay nghề người lao ñộng còn phải có một trình ñộ ngoại ngữ nhất ñịnh. Nhu cầu tuyển dụng lao ñộng Việt Nam tại thị trườngnước ngoài cũng ñang có chiều hướng tăng, nhất là lao ñộng chất lượng cao. Chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố quyết ñịnh năng lực cạnh tranh trên thị trường lao ñộng quốc tế, mở rộng thị phần và tăng thu nhập cho người lao ñộng. Trong khiñó chất lượng nguồn nhân lực (NNL) của Việt Nam còn thấp - ðó là thách thức lớn nhất ñối với công tác XKLð trong thời gian tới. Tại khoản 5 ðiều 5 Luật Người lao ñộng Việt Nam ñi làm việc ở nước ngoài theo hợp ñồng nêu rõ: “ Khuyến khích ñưa nhiều người lao ñộng có trình ñộ chuyên môn, kỹ thuật ñi làm việc ở nước ngoài, ñưa người lao ñộng ñi làm việc ở thị trường có thu nhập cao ”. Mục tiêu ñưa người lao ñộng (NLð) có nghề ñi làm việc ở nước ngoài là 95 % vào năm 2015 và 100% vào năm 2020. ðể thực hiện quy ñịnh của Luật và mục tiêu trên cần có sự chuẩn bị và phải có chiến lược nâng cao chất lượng NNL nói chung – ñó cũng là nguồn cho XKLð. Do vậy, việc nghiên cứu nâng cao chất lượng NNL của nước ta ñi XKLð trong thời gian tới là rất cần thiết, mang tính thực tiễn và lý luận cao, vì vậy tác giả lựa chọn ñề tài: "Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm ñáp ứng nhu cầu xuất khẩu lao ñộng của Việt Nam ñến năm 2020"làm ñề tài luận án tiến sỹ của mình.

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC