Luận án Nhân vật anh hùng văn hóa trong truyện kể dân gian về thời kỳ Văn lang - Âu lạc

1. Lý do chọn đề tài 1.1. Trong bối cảnh toàn cầu hóa với sự hội nhập quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ ở nước ta hiện nay, việc nhận thức về vấn đề bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trở nên đặc biệt quan trọng. Để bảo tồn văn hóa và làm sáng tỏ những giá trị văn học cổ truyền mà nhân dân lao động sáng tạo nên, việc nghiên cứu các truyện kể văn học dân gian là hết sức cần thiết. Truyện kể dân gian phản ánh những phẩm chất tâm lý mang tính chất biểu tượng của tín ngưỡng dân gian, kinh nghiệm tập thể và đóng vai trò như một sự tái khẳng định những giá trị của nhóm cộng đồng với những truyền thống đặc trưng. Truyện kể dân gian cho đến nay chưa bao giờ mất đi sức sống mãnh liệt và khả năng tái sinh không ngừng qua dòng chảy thời gian với những biến động phức tạp của lịch sử, đặc biệt là truyện kể dân gian về giai đoạn sơ sử của dân tộc. 1.2. Việc nghiên cứu truyện kể dân gian từ góc độ chuyên ngành và liên ngành với mục đích cắt nghĩa các giá trị là vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu say mê tâm huyết. Trong kho tàng truyện kể dân gian của các nền văn hóa trên thế giới, có một kiểu loại nhân vật nằm ở khu vực trung tâm của các truyện kể dân gian lâu đời nhất, đó là nhân vật anh hùng văn hóa. Hình tượng nhân vật anh hùng văn hóa cũng rất phổ biến trong truyện kể dân gian Việt Nam, đặc biệt là truyện kể dân gian về thời kỳ Văn Lang - Âu Lạc. Đó là một hình tượng trung tâm, thể hiện rõ nhận thức của dân gian về tự nhiên và lịch sử, phản ánh khát vọng của con người trong quá trình chinh phục tự nhiên và phát triển xã hội. Truyện kể dân gian về nhân vật anh hùng văn hóa thời kỳ Văn Lang - Âu Lạc phong phú, nhiều lớp lang tiếp tục được kể, được tin, được lưu truyền rộng rãi trong cộng đồng với sức hấp dẫn đặc biệt đang rất cần được nhìn nhận ở góc độ bản chất, các lớp trầm tích văn hóa của nó cần được soi sáng từ nhiều góc độ. Nhiều lý thuyết nghiên cứu về nhân vật anh hùng văn hóa trong truyện kể dân gian của các nền văn hóa trên thế giới đã mang tới cách nhìn nhận đa chiều về người anh hùng. Trong các lý thuyết đó, mô hình chu trình vòng đời người anh hùng văn hóa của Otto Rank

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC