Luận văn Dạy học môn Kỹ thuật điện lớp 12 theo định hướng dạy học tích cực và tương tác

1. Lý do chọn đề tài Chúng ta đang sống trong một thời đại mà khoa học kỹ thuật, công nghệ phát triển mạnh mẽ trên toàn thế giới, những thành tựu khoa học đã làm thay đổi toàn bộ bộ mặt xã hội. Và khi xã hội càng phát triển thì người ta càng quan tâm và đòi hỏi nhiều ở giáo dục. Vấn đề đặt ra cho ngành giáo dục và đào tạo là phải nâng cao chất lượng giáo dục để đào tạo ra những con người mới có thể làm chủ được tình hình mới. Hội nghị lần thứ hai BCH Trung ương Đảng khoá VIII về định hướng chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nhấn mạnh: "Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học" [36]. Điều 24, luật Giáo dục khẳng định: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh" [19]. Trước yêu cầu của thời đại và xã hội, xu hướng đổi mới phương pháp dạy học có 3 quan điểm tiếp cận đáng chú ý: - Quan điểm tâm lý: Cải tiến phương pháp bằng cách tăng cường vai trò chủ thể của học sinh, tìm mọi cách để phát triển tính tích cực, độc lập và cá nhân hoá quá trình dạy học. - Quan điểm điều khiển học: Hướng đến việc giải phóng người học, cải tiến mối quan hệ thầy trò mà hiện nay vấn đề "lấy học sinh làm trung tâm" đang được mọi người hướng đến. - Quan điểm công nghệ giáo dục: vận dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật và công nghệ vào giáo dục. Trên cơ sở những quan điểm trên và nhiều quan điểm khác, xu hướng dạy học tích cực và tương tác đã và đang được quan tâm nghiên cứu vận dụng có kết quả trong dạy học giáo dục phổ thông. Tuy nhiên, trong dạy học KTCN phổ thông những năm qua bên cạnh thực trạng cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ dạy học còn nghèo nàn, giáo viên thiếu, phương pháp dạy học truyền thống truyền thụ một chiều vẫn là phổ biến làm cho chất lượng dạy học KTCN còn nhiều hạn chế. Để góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn KTCN vừa qua đã có một số công trình luận án, luận văn nghiên cứu như: - "Dạy học môn KTCN lớp 10 phần Gia công vật liệu theo định hướng tích cực và tương tác" (Luận văn thạc sỹ – Nguyễn Cẩm Thanh). - "Xây dựng và sử dụng bài toán kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng dạy học KTCN lớp 11" (Luận án tiến sỹ – Nguyễn Trọng Khanh). - "Dạy học môn cơ khí lớp 11, chương 3: các hệ thống phụ, theo định hướng dạy học tích cực và tương tác" (Luận văn thạc sỹ – Nguyễn Thanh Toàn), Song, việc thiết kế các bài giảng KTĐ lớp 12 theo định hướng tích cực và tương tác chưa được tác giả nào đề cập đến. Do đó, chúng tôi nghiên cứu đề tài "Dạy học môn KTĐ lớp 12 theo định hướng dạy học tích cực và tương tác" nhằm góp phần đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn. 2- Mục đích nghiên cứu Thiết kế và sử dụng bài giảng môn KTĐ lớp 12 theo định hướng tích cực và tương tác góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1. Đối tượng nghiên cứu Quá trình dạy học môn KTCN ở trường THPT theo định hướng "Dạy học tích cực và tương tác" gồm: Nội dung dạy học, hoạt động của thầy, hoạt động của trò, sự phối hợp giữa hai hoạt động. 3.2. Phạm vi nghiên cứu: - Nghiên cứu ở một số trường THPT của Thành phố Hà Nội và Hà Tây - Phần KT Điện lớp 12. 4- Giả thuyết khoa học Dạy học môn KTĐ lớp 12 theo định hướng tích cực và tương tác sẽ nâng cao hứng thú nhận thức, tạo điều kiện cho học sinh chủ động, tích cực, tự lực giải quyết vấn đề, do đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học. 5- Nhiệm vụ nghiên cứu a. Xác định cơ sở lý luận và thực tiễn của định hướng dạy học tích cực và tương tác (TC và TT). b. Xây dựng quy trình thiết kế bài giảng KTĐ lớp 12 theo định hướng dạy học TC và TT. c. Thiết kế một số bài giảng KTĐ lớp 12 theo định hướng dạy học TC và TT. d. Thực nghiệm và đánh giá. 6- Phương pháp nghiên cứu a. Phương pháp nghiên cứu lý luận: phân tích, tổng hợp tài liệu hiện có, khái quát hoá b. Phương pháp quan sát, điều tra thực tế dạy học bộ môn KTCN. c. Phương pháp thực nghiệm sư phạm. d. Phương pháp chuyên gia 7 – Những đóng góp của đề tài - Hệ thống hóa những khái niệm về dạy học tích cực và tương tác, cơ sở khoa học của định hướng dạy học tích cực và tương tác: cơ sở tâm lý thần kinh, cơ sở tâm lý. - Xây dựng quy trình thiết kế và vận dụng vào thiết kế một số bài giảng môn KTCN lớp 12 phần Kỹ thuật điện theo định hướng dạy học tích cực và tương tác. 8. Cấu trúc nội dung luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn có nội dung gồm 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn. Chương 2: Thiết kế bài giảng Kỹ thuật điện lớp 12 theo định hướng dạy học tích cực và tương tác. Chương 3: Thực nghiệm đánh giá.

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC