Luận văn Những yếu tố tác động đến nghèo ở tỉnh Bình Phước và một số giải pháp

1. SỰCẦN THIẾT CỦA LUẬN VĂN. Tỉnh Bình Phước là một tỉnh miền núi, có mật độdân sốnăm 2005 là 119 người/km2(Năm 2004, mật độdân sốvùng Đông Nam Bộlà 331 người/km2, của cả nước là 235 người/km2), nên Bình Phước còn là một tỉnh thưa dân. Từkhi tái lập tỉnh (01/01/97), Bình Phước đã thực hiện các cơchế, chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tếvà XĐGN, tiếp tục thực hiện tiến trình cải cách hành chính, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụcủa kếhoạch phát triển KTXH 5 năm 2001 - 2005. Cùng với tăng trưởng kinh tế, lĩnh vực xã hội cũng đạt được nhiều thành tựu đáng kể: giáo dục và đào tạo tiếp tục phát triển ổn định, quy mô và chất lượng giáo dục được nâng lên. Công tác y tếvà chăm sóc sức khỏe nhân dân có nhiều tiến bộ, mạng lưới y tế được củng cốvà phát triển đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của người dân. Công tác XĐGN đạt kết quảkhá, tháng 7/1998 toàn tỉnh có 22.991 hộ đói nghèo chiếm 17,82% tổng sốhộtoàn tỉnh, giai đoạn 1998 – 2000 đã xóa 100% hộ đói, giảm 8.622 hộnghèo, đưa sốhộnghèo xuống 14.369 hộvới 10,15% trên tổng sốhộtoàn tỉnh (141.566 hộ). Theo chuẩn mới (Quyết định số 1143/2000/QĐ-LĐTBXH ngày 01/11/2000 của BLĐTBXH vềviệc điều chỉnh chuẩn hộnghèo giai đoạn 2001-2005) tỉnh có 15.327 hộnghèo. Từnăm 2001 – 2004 tỉnh đã xóa được 5.677 hộnghèo, đưa tỷlệhộnghèo xuống 8,56%, là một trong 16 tỉnh đã có những thành công nhất định trong việc giảm tỷlệhộnghèo ở các xã đặc biệt khó khăn xuống dưới 15% vào năm 2004. Cơsởhạtầng ởvùng nghèo, xã nghèo dần được hoàn thiện, đời sống của nhân dân ngày càng tăng. Nghèo đói ởViệt Nam là hiện tượng phổbiến ởnông thôn, năm 2004, 90% người nghèo sống ởnông thôn. Gần 70% dân sốnghèo cảnước tập trung tại 3 vùng Miền núi phía Bắc (28%), Đồng bằng sông Cửu Long (21%) và Bắc Trung bộ (18%). Ba vùng nghèo nhất toàn quốc là Miền núi phía Bắc, Tây nguyên và vùng Bắc Trung bộ. Các chỉsốvềkhoảng cách nghèo cho thấy tình trạng nghèo đói ở miền núi là nghiêm trọng nhất. Miền Đông Nam bộgiàu có hơn hẳn so với các khu vực khác. Mặc dù nằm trong vùng Đông Nam bộ, vùng đất trù phú nhất trong cả nước. Một sốchỉtiêu so sánh luôn có ưu điểm vượt trội so với các vùng khác (GDP chiếm tỷtrọng cao nhất toàn quốc, kim ngạch xuất khẩu của vùng chiếm 79% kim ngạch xuất khẩu của cảnước vào năm 2005, tỷlệhộnghèo năm 2005 là 1,7%, tỷlệ này qua các năm đều thấp nhất toàn quốc, là vùng có tỷlệsửdụng thời gian lao động cao nhất trên 80%). Tuy nhiên, Bình Phước lại là tỉnh nghèo thuộc dạng cao trong vùng và cảnước, GDP của tỉnh năm 2005 (giá thực tế) chỉbằng 0,56% GDP toàn quốc. Vì vậy, việc xây dựng luận văn này là bức thiết thểhiện ở3 khía cạnh: Một là, những nghịch lý trên đặt ra câu hỏi vềtình hình KTXH ởBình Phước trong mối quan hệso sánh với vùng và cảnước, từ đó tìm ra bản chất của tình trạng nghèo và giải pháp giảm nghèo hiệu quả. Tăng trưởng kinh tếnhưng phải giảm nghèo là một đòi hỏi cấp bách, dài hạn của mọi nền kinh tếvà các địa phương trong một quốc gia, nó phù hợp cảtrong lý thuyết và thực tiễn nên ngày càng đặt ra đòi hỏi tìm giải pháp hữu hiệu đối với các nhà lãnh đạo địa phương hiện nay. Hai là, các kết quảnghiên cứu vềnghèo đói ởcấp tỉnh, vùng hay cảnước cũng không thểáp dụng cứng nhắc cho Bình Phước đểban hành chính sách nhằm hạn chếtình trạng nghèo đói. Ba là, nghèo đói cần được khảo sát, đánh giá thường xuyên (nên 2 năm một lần) đểkịp thời điều chỉnh những tác động của những yếu tốgây nên tình trạng nghèo đói ởBình Phước. Mặc dù, đã có mô hình nghiên cứu chỉra những yếu tốtác động đến nghèo ởtỉnh Bình Phước nhưng là kết quảnghiên cứu năm 2003, vì vậy cần được nghiên cứu bổsung cho phù hợp với tình hình hiện tại. 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Những nghiên cứu trước đây ởBình Phước chỉhạn chế ởviệc xác định các nguyên nhân (mang tính định tính) mà không chỉra được tác động riêng rẽcủa từng nguyên nhân (mang tính định lượng) lên khảnăng nghèo nhưthếnào. Vì vậy, mục tiêu nghiên cứu ởluận văn này là xây dựng mô hình hồi quy, dựa trên cơsởlý thuyết, lý luận và thực tiễn phù hợp, định lượng được những yếu tốchính tác động lên nghèo ởtỉnh Bình Phước, đểtìm ra giải pháp giảm nghèo. Mục tiêu này cần thiết trong giai đoạn hiện nay ởtỉnh Bình Phước, dựa trên các nghiên cứu cấp quốc gia và cấp vùng, tỉnh đã được thực hiện, giúp chúng ta hiểu biết sâu hơn vềthực trạng KTXH của một tỉnh nghèo nằm trong một vùng thịnh vượng.

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC