Luận văn Phát triển thị trường mua bán sáp nhập và hướng đi mới cho Việt Nam

1. Tính cấpthiết của đề tài Bước vào thếkỷXXI, nền kinh tếthếgiới đãchứng kiến những làn sóng mua bán vàsáp nhập doanh nghiệp ào ạt dưới nhiều hình thức đa dạng vàquy mô lớn chưa từng có. Nh ững đợt s óng này không chỉbóhẹp trong phạm vi các quốc gia cónền kinh tếphát triển màcòn lan tỏa sang các nền kinh tếmới nổi và đang phát triển nhưHàn Quốc, Singapore, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Trung Đông Năm 2007 đãchứng kiến những kỷ lục mới, tổng giátrịcủa các vụmua bán, sáp nhập đạt 4.400 tỷ đôla Mỹ, tăng 21% so với năm 2006. Tổng số lượng những vụ mua bán và sáp nhập tính từ đầu năm 2008 cho đến nay là 3.280, thấp hơn 28% so với năm 2007 bởi tình hình tài chính khó kh ăn, việc đánh giá giá trị của các công ty biến động mạnh và rủi ro tăng cao. Khủng hoảng kinh tế cũng đã làm gia tăng số lượng các thương vụ M&A bị rút vốn, tính đến hết năm 2008 trên Thế giới đã có 1194 thươngvụ M&A bị hủy bỏ, đây là con số lớn nhất kể từ năm 2000. Mặc dùcuộc khủng hoảng tín dụng ởMỹ đãkhiến cỗmáy M&A quay chậm lại, tuy nhiên, nhìn trên tổng thể, hoạt động M&A đãgặt hái được nhiều thành công. Tại Việt Nam, th ời gian qua, th ịtrường M&A cũng diễn ra sôi động với kh á nhiều thương vụlớn. Năm 2008, đãcó 146 thương vụ được thực hiện, nhiều hơn 35,2% so với năm 2007 với nhiều hình thức khác nhau, không đơn thuần chỉlàviệc góp vốn đầu tưvẫn thường thấy trong thời gian trước. Thịtrường M&A của Việt Nam năm qua cũng đãchứng kiến sựra đời c ủa những công ty hoạt động liên quan đến lĩnh vực M&A vàmột sốcông ty hoạt động chuyên biệt trong lĩnh vực này. Một đặc điểm đáng chú ýcủa thịtrường M&A Việt Nam đólàhoạt động M&A có xu hướng diễn ra ngay trong nội bộngành tài chính, chứng khoán khi hàng loạt các ngân hàng, các công ty chứng khoán mởra vànhiều công ty hoạt động với lợi nhuận không bù đắp đủchi phí. M&A doanh nghiệp đối với Thế giới không còn là hoạt động mới, nhưng đối với Việt Nam, đây là một hướng đi mới. Đặc biệt, sau khi gia nhập WTO, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn về thu hút vốn đầu tư nước ngoài phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tuy nhiên, nếu chỉ thu hút vốn đầu tư nước ngoài theo các hình thức truyền thống thì không đón bắt được xu hướng đầu tư nước ngoài, đặc biệt là đầu tư của các tập đoàn xuyên quốc gia từ các nước phát triển. Vì vậy, Luật Đầu tư 2005 đã bổ sung thêm hình thức đầu tư mới là M&A. Đây là nền tảng pháp lý quan trọng thúc đẩy hoạt động đầu tư, mua bán doanh nghiệp và các dịch vụ kèm theo. Tuy nhiên, để hoạt động M&A phát triển và là công cụ hữu hiệu để các doanh nghiệp nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động thì cần phải có những bước đi đúng hướng và hợp lý để từng bước xây dựng nên một thị thrường M&A hiêu quả tại Việt Nam. Với mong muốn đem lại một cái nhìn khái quát và đúng đắn về bản chất của hoạt động M&A cũng như những nhận định về tiềm năng, xu hướng phát triển và đề ra một hệ thống giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cho việc phát triển thị trường M&A Việt Nam, đề tài “Phát triển thị trường mua bán sáp nhập –hướng đi mới cho Việt Nam”đã được ra đời. 2. Mục tiêu nghiên cứu: Đề tài tập trung làm rõ một số vấn đề như sau: Thứ nhất,làm rõ các khái niệm học thuật liên quan đến vấn đề mua bán và sáp nhập doanh nghiệp, phân loại các hình thức, nêu lên những lợi ích và bất lợi cũng như động cơ, phương thức thực hiện M&A. Thứ hai,nhận định xu hướng phát triển của hoạt động mua bán –sáp nhập trên th ếgiới, nghiên cứu những thương vụ M&A thành công và thất bại điển hình để thấy rằng, không vì những thương vụ th ất bại mà thị trường mua bán –sáp nhập sẽ trở nên kém sôi động. Ngược lại, thị trường sẽ luôn phát triển để đáp ứng các nhu cầu cần mở rộng hoặc tái cấu trúc vốn cho các doanh nghiệp. Một thương vụ có thể là thất bại với công ty này, nhưng có thể sẽ thành công khi được sáp nhập với công ty khác. Từ đó, thị trường M&A sẽ luôn sôi động như bất kỳ một thị trường hàng hóa nào khác, vấn đề là qua những thương vụ thành công hay thất bại của thếgiới, thì đâu là lý do chính? Việt Nam sẽ học được gì từ những thành công và thất bại đó? Thứ ba,tác giả đi vào tìm hiểu, phân tích, đánh giáthực trạng thịtrường M&A của Việt Nam thời gian qua đểth ấy rằng, với đặc điểm làmột thị trường non trẻ, hoạt động M&A tại Việt Nam vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần khắc phục. Những thất bại, do vậy, là điều không thể tránh khỏi trong quá trình phát triển của thị trường M&A Việt Nam, vấn đềlàlàm cách nào đểphát triển lành mạnh thị trường mua bán và sáp nhập của Việt Nam -một đòi hỏi tất yếu của nền kinh tế, nhằm góp phần nâng cao và phát triển thị trường tài chính Việt Nam tiến lên ngang tầm khu vực và thế giới. Cuối cùng, đólàviệc xác định tiềm năng của hoạt động mua bán –sáp nhập doanh nghiệp đối với sựphát triển của nền kinh tế đất n ước nói chung vàhệthống doanh nghiệp nói riêng; cùng với dựbáo xu hướng phát triển trong tương lai của thị trường này tại Việt Nam để đề xuất một hệthống giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả th ịtrường M&A, thúc đẩy sựphát triển của thịtrường dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp M&A ởViệt Nam. 3. Đối tượng nghiên cứu: Công trình nghiên cứu thực trạng thị trường M&A tạiViệt Nam th ời gian qua. Qua đóchỉrõbản chất, đặc điểm cũng nhưnhững khókhăn, rủi ro vànguy cơ tiềm ẩn của thịtrường non trẻM&A Việt Nam. Đưa ra hướng phát triển thị trường M&A Việt Nam một cách chuy ên nghiệp và hiệu quả hơn. 4. Phạm vi nghiên cứu: Tácgiảnghiên cứu các th ương vụmua bán -sáp nhập cụ thể trên thế giới với mong muốn được khám phá một vấn đề tài chính tương đối mới mẻ ở Việt Nam vốn đã xuất hiện từ khá lâu trên thế giới để có thể áp dụng những điểm tích cực, hạn chế những tác động tiêucực đến sựphát triển hiệu quảth ịtrường M&A cho Việt Nam. Hy vọng đây sẽ là một tài liệu tham khảo bổ ích cho những ai quan tâm tới vấn đề mua bán và sáp nhập doanh nghiệp. Trong bài viết này, tác giảchú trọng đến cách thức gia tăng giá trị và quản lý sự gia tăng giá trị của doanh nghiệp cho các cổ đông khi tham gia mua bán và sáp nhập. Đề tài có sử dụng các kiến thức cơ bản về tài chính doanh nghiệp và phân tích tài chính trong giáo trình Tài Chính Doanh Nghiệp Hiện Đại vàgiáo trình Phân Tích Tài Chính được phát hành bởi Khoa Tài Chính Doanh Nghiệp như là tài liệu tham kh ảo chủ yếu. Bên cạnh đó là các sách báo và tạp chí của Việt Nam, của nước ngoài, cũng như Internet để khai thác các thông tin liên quan đến vấn đề này của thế giới, cũng như của Việt Nam. 5. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu chủ yếu của đề tài là phương pháp phân tích -thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp môhình hóa - đồthị, đểrút ra những lu ận cứlogic nh ất, từ đóluận giải đối tượng được nghiên cứu. Bên cạnh đó, nhằm mang lại giátrịthực tiễn cho đềtài, tác giả đãkhảo sát đểthu th ập thông tin thực tế từcác doanh nghiệp điển hình và tổng hợp, phân tích các thương vụ M&A điển hình trên Thế giới để đút kết kinh nghiệm thực hiện M&A ởcác nước đang phát triển. Dựa trên các nguồn thông tin được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng do các công ty tư vấn thực hiện giao dịch M&A công bố, cũng như những thông tin thống kê thị trường và kết quả giao dịch của các thương vụ M&A đã thực hiện trong thời gian qua, cùng với kênh công bố thông tin từ thị trường chứng khoán, tác giả phân tích, đánh giá thực trạng nhằm xác định những hạn chế, những nguy cơ tiềm ẩn của thị trường M&A Việt Nam nhằm hướng đến việc xây dựng một hệ thống giải pháp phát triển hiệu quả thị trường này. 6. Cấu trúc nội dung nghiên cứu Đề tài được trình bày thành bốn chương: Chương 1:Tổng quan về thị trường mua bán –sápnhập doanh nghiệp (M&A) Chương 2:Kinh nghiệm phát triển thị trường M&A ở các nước trên thế giới Chương3:Thực trạng thị trường M&A ở Việt Nam trong thời gian qua Chương 4:Giải pháp phát triển thịtrường M&A Việt Nam

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC