Luận văn Thực hiện thủ tục hải quan điện tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại cục hải quan Thành phố Hồ Chí Minh: Thực trạng và giải pháp

1. Lý do chọn đềtài: Trong những năm gần đây, với đường lối đổi mới, chính sách mởcửa của Đảng và Nhà nước, nền kinh tếcủa đất nước ta đã không ngừng phát triển và đạt được những thành tựu to lớn. Cùng với sựphát triển đó, tất cảcác cơquan quản lý Nhà nước có liên quan đến các hoạt động kinh tế, nói chung và hoạt động xuất nhập khẩu, nói riêng, đã và đang từng bước đổi mới, cải tiến thủtục hành chính nhằm theo kịp tốc độphát triển và hỗtrợ đắc lực cho các hoạt động nói trên có điều kiện phát triển. Được sựquan tâm chỉ đạo của Chính phủ, BộTài chính, ngành Hải quan đã có nhiều cốgắng và đạt được một sốkết quảbước đầu trong tiến trình cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa ngành Hải quan. Rất nhiều giải pháp đã được ngành Hải quan triển khai áp dụng trong quá trình quản lý, đặc biệt là triển khai ứng dụng công nghệthông tin vào hoạt động quản lý nhà nước vềhải quan. Các quy trình thủ tục hải quan luôn được cải tiến sao cho ngày càng đơn giản hơn, minh bạch hơn, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động thương mại, hoạt động xuất nhập khẩu phát triển. Theo kếhoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa ngành Hải quan giai đoạn 2004-2006 ban hành theo Quyết định số810/QĐ-BTC ngày 16/03/2004 của Bộ trưởng BộTài chính, mục tiêu của Hải quan Việt Nam đến năm 2010 là phấn đấu bắt kịp trình độcủa Hải quan các nước trong khu vực ASEAN, thểhiện: lực lượng hải quan chuyên nghiệp, chuyên sâu; hệthống thông quan phần lớn là tự động hóa; áp dụng kỹthuật quản lý rủi ro; trang thiết bịkỹthuật hiện đại. Để đạt được mục tiêu này, trong giai đoạn 2004-2006, ngành Hải quan đã đềra kếhoạch cụthể để thực hiện 5 chương trình lớn, đó là: chương trình cải cách thểchế; chương trình công nghệthông tin và trang thiết bịnghiệp vụ; chương trình cải cách tổchức bộ máy; chương trình chuẩn hóa cán bộvà đào tạo - bồi dưỡng nghiệp vụhải quan và chương trình xây dựng trụsởlàm việc. Trong đó, triển khai thí điểm thủtục hải quan điện tửtrong năm 2005 và 2006 là một trong những nội dung quan trọng của chương trình cải cách thểchếcần phải thực hiện. Thực hiện quyết định 149/2005/QĐ-TTg ngày 19/07/2005 của Thủtướng Chính phủ, năm 2005 ngành Hải quan đã triển khai thực hiện thí điểm thủtục hải quan điện tửtại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh và Cục Hải quan Thành phố Hải Phòng. Đây là một bước đột phá quan trọng của ngành hải quan trong công cuộc cải cách thủtục hành chính. Qua một thời gian thực hiện, thực tếcho thấy thủ tục hải quan điện tửlà một hình thức thủtục mới có nhiều ưu điểm so với thủtục hải quan thủcông, như: tiết kiệm thời gian, tiết kiệm chi phí, tiết kiệm nhân lực, thông quan hàng hóanhanh chóng, giảm bớt thủtục giấy tờ, tăng doanh thu, tăng lợi nhuận, tăng uy tín thương hiệu cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quảquản lý. Việc làm này đã được cộng đồng doanh nghiệp, dưluận đánh giá cao và đây cũng là một đóng góp quan trọng, thúc đẩy nhanh quá trình hội nhập của Việt Nam với nền kinh tếthếgiới. Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, việc thực hiện thủtục hải quan điện tửtại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh cũng nhưCục Hải quan Thành phốHải Phòng cũng còn có những hạn chếcần phải khắc phục đểhoàn thiện và phát triển thủtục hải quan điện tửtrong thời gian tới. Chính vì vậy, tôi đã chọn đềtài “Thực hiện thủtục hải quan điện tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh - Thực trạng và giải pháp” đểlàm luận văn cao học. 2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đềtài nghiên cứu: - Đềtài nghiên cứu đưa ra kết quả đánh giá, phân tích những bài học kinh nghiệm vềnhững ưu điểm và những nhược điểm, hạn chếcủa việc triển khai thực hiện thủtục hải quan điện tửtại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh và Cục Hải quan Thành phốHải Phòng, các giải pháp đềxuất sẽgiúp ích cho việc triển khai mở rộng thủtục hải quan điện tửcho các doanh nghiệp tại các tỉnh, thành phốkhác trong thời gian tới. - Đềtài nghiên cứu cũng là nguồn tài liệu tham khảo bổích cho học viên, sinh viên khi nghiên cứu vềthủtục hải quan trong môn học nghiệp vụngoại thương. Thông qua đềtài này, các học viên, sinh viên và bạn đọc sẽtìm thấy những thông tin cần thiết và những kiến thức cập nhật mới nhất vềthủtục hải quan điện tử. 3. Mục đích nghiên cứu: - Hệthống hóa những vấn đềcơbản vềthủtục hải quan điện tử, khẳng định sựcần thiết phải áp dụng thủtục hải quan điện tử, nghiên cứu cơsởpháp lý của thủ tục hải quan điện tử, kinh nghiệm thực hiện thủtục hải quan điện tửcủa một số nước. - Phân tích, đánh giá một cách khách quan tình hình thực hiện thủtục hải quan điện tửtại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh. Chỉrõ những ưu điểm, nhược điểm của quy trình thủtục và những nhân tốtác động. - Đềxuất một sốgiải pháp nhằm hoàn thiện quy trình thủtục hải quan điện tửtại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh, nói riêng và phát triển mô hình thông quan điện tửtại Việt Nam, nói chung. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 4.1 Đối tượng nghiên cứu: - Các văn bản quy phạm pháp luật, các tài liệu có giá trịthu thập từcác nguồn mang tính chính xác cao. - Kinh nghiệm của một sốnước đã áp dụng thủtục hải quan điện tử. - Thực tếáp dụng thủtục hải quan điện tửtại Việt Nam trong thời gian qua. - Kinh nghiệm thực hiện thủtục hải quan của các doanh nghiệp đã tham gia và chưa tham gia thủtục hải quan điện tửtrên địa bàn Thành phốHồChí Minh. - Đơn vịáp dụng thí điểm thủtục hải quan điện tửtại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh là Chi cục Hải quan Điện tử - Tham khảo kinh nghiệm áp dụng thí điểm thủtục hải quan điện tửtại Cục Hải quan Thành phốHải Phòng. 4.2 Phạm vi nghiên cứu: 4.2.1 Vềmặt không gian: - Kinh nghiệm thực hiện thông quan điện tửcủa một sốnước trên thếgiới, đặc biệt là các quốc gia trong vùng Đông Nam Á (Asean) và Đông Bắc Á (Nhật Bản, Hàn Quốc) vì các quốc gia này có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam và có mô hình tương đối phù hợp với điều kiện phát triển của Việt Nam. - Kinh nghiệm thực hiện thí điểm thủtục hải quan điện tửcủa Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh. Cơsởcủa việc lựa chọn này là vì: đây là một Cục Hải quan lớn nhất nước, có nhiều kinh nghiệm trong việc triển khai các mô hình thủtục mới, có nhiều loại hình xuất nhập khẩu, sốlượng doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn, lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu lớn. 4.2.2 Vềmặt thời gian: Đềtài tập trung nghiên cứu khoảng thời gian từ1993 trởlại đây, đặc biệt khoảng thời gian từ2004 đến tháng 09 năm 2006. Đó là giai đoạn thực hiện Kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa ngành Hải quan giai đoạn 2004-2006 ban hành theo Quyết định số810/QĐ-BTC ngày 16/03/2004 của Bộtrưởng BộTài chính. 5. Phương pháp nghiên cứu: - Đềtài được nghiên cứu dựa trên cơsởcác tài liệu, lý thuyết mô hình thông quan điện tửcủa một sốnước, các sốliệu thu thập được từVăn phòng Hiện đại hóa Tổng cục Hải quan, các tạp chí nghiên cứu chuyên đềnhưTin học Tài chính, Nghiên cứu Hải quan, báo Hải quan và các trang web. - Thông qua khảo sát thực tếmô hình thông quan điện tửcủa Hải quan Malaysia và Hải quan Hàn Quốc. - Thông qua hai đợt điều tra khảo sát 200 doanh nghiệp đã tham gia và chưa tham gia thủtục hải quan điện tửbằng phiếu khảo sát (được gửi qua đường bưu điện, thư điện tử) và phỏng vấn trực tiếp (dưới hình thức show card). + Lần 1 (11/2005): khảo sát 70 doanh nghiệp. Có 30 doanh nghiệp cung cấp thông tin. Trong đó gồm 17 doanh nghiệp đã tham gia và 13 doanh nghiệp chưa tham gia. + Lần 2 (05/2006): khảo sát 130 doanh nghiệp. Có 79 doanh nghiệp cung cấp thông tin. Trong đó gồm 49 doanh nghiệp đã tham gia và 30 doanh nghiệp chưa tham gia. - Thông qua việc triển khai ứng dụng mô hình thông quan điện tửtại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh, có tham khảo đơn vịcùng thực hiện thí điểm là Cục Hải quan Thành phốHải Phòng. Từmô hình lý thuyết và các sốliệu thực tếthu thập được thông qua phương pháp điều tra xã hội học, người viết đã sửdụng các phương pháp thống kê, phương pháp phân tích, phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp một cách hệthống, khoa học, biện chứng đểthực hiện đềtài. Các sốliệu được xửlý bằng chương trình ứng dụng Microsoft Excel đảm bảo tính chính xác và khoa học. 6. Tính mới của đềtài: Đối với nhiều nước trên thếgiới, thương mại điện tử, thông quan điện tửlà một lĩnh vực, một đềtài rất bình thường vì nó đã diễn ra từlâu và diễn ra một cách thường xuyên. Tuy nhiên, đối với Việt Nam thương mại điện tử, thông quan điện tử chỉmới bắt đầu ởgiai đoạn hình thành trong những năm gần đây. Trước đây, cũng có một số đềtài nghiên cứu vềthương mại điện tửvà một số lĩnh vực hoạt động hải quan như: - Một sốgiải pháp ứng dụng thương mại điện tửvào các ngành doanh nghiệp Việt Nam- Lê Đình Tứ- Luận văn Thạc sỹ2000. - Thực trạng và các giải pháp vềthương mại điện tửcho các doanh nghiệp Việt Nam – Công trình nghiên cứu khoa học 2000. - Biện pháp quản lý thuếXNK tại Cục Hải quan Bà Rịa- Vũng Tàu - Nguyễn ThịThúy Nga – Luận văn 1998. - Tự động hóa khai báo hải quan - một biện pháp quan trọng đểkhắc phục những tiêu cực trong thủtục hải quan – Công trình NCKH 2000. - Một sốgiải pháp đẩy mạnh quá trình hội nhập của Hải quan Việt Nam với Hải quan các nước – Đoàn ThịHồng Vân – Công trình NCKH cấp Bộ2001. - Những biện pháp cải cách và hiện đại hóa công tác quản lý hành chính Hải quan Việt Nam giai đoạn 2001 – 2006. Trần Đình Thọ- Luận văn Thạc sỹ2001. - Hoàn thiện kiểm soát nội bộngành Hải quan. Lê Hương Thủy - Luận văn Thạc sỹ2001. - Một sốgiải pháp ứng dụng tin học vào quản lý hành chính ngành Hải quan giai đoạn 2002-2005. Nguyễn Hồng Sơn - Luận văn Thạc sỹ2002 - Giải pháp hoàn thiện thủtục hải quan tại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh đểgóp phần thực hiện Hiệp định Thương mại Việt Mỹ. Bùi Lê Hùng - Luận văn Thạc sỹ2001 - Kiểm toán Hải quan – Công cụchống gian lận thương mại. Mai ThịHoàng Minh – Công trình NCKH 2005 Tuy nhiên, những đềtài này chưa đềcập hoặc chỉmới đềcập đến ý tưởng áp dụng thông quan điện tử, chưa nghiên cứu một cách tập trung, hệthống, sâu rộng và toàn diện vềthông quan điện tử. Chính vì vậy, có thểnói đây là một đềtài nghiên cứu hoàn toàn mới vềthủtục hải quan điện tử. Những thông tin vềthủtục hải quan điện tử đềcập trong đềtài này là những thông tin mới nhất được cập nhật. Nó là kết quảnghiên cứu, tổng hợp từnhiều nguồn thông tin khác nhau, mang tính khoa học và chính xác cao. Kết quảkhảo sát, nghiên cứu thực tếtừkinh nghiệm thực hiện thực tếcủa một sốnước, từcác doanh nghiệp đã và chưa tham gia thủtục hải quan điện tửvà từ đơn vịthực hiện thí điểm là một nét nổi bật của đềtài nghiên cứu này. Hy vọng rằng những giải pháp đềxuất mang tính khảthi sẽ được các cơquan quản lý nhà nước, ngành Hải quan xem xét và áp dụng trong thực tiễn nhằm phát triển thông quan điện tửtrong tương lai, góp phần đẩy mạnh quá trình hiện đại hóa và hội nhập của Hải quan Việt Nam với hải quan các nước. 7. Bốcục của đềtài: Đềtài gồm 79 trang, được chia thành 3 chương: - Chương 1: Tổng quan vềthủtục hải quan điện tử. - Chương 2: Thực trạng thực hiện thủtục hải quan điện tửtại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh. - Chương 3: Những giải pháp đểhoàn thiện và phát triển thủtục hải quan điện tửtại Cục Hải quan Thành phốHồChí Minh và Việt Nam.

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC

HỖ TRỢ TÌM VÀ TẢI TÀI LIỆU

  • Từ ngày 01/05/2022

    Luanvan365 sẽ có thêm dịch vụ hỗ trợ các bạn tìm kiếm các tài liệu, luận văn ở nhiều website khác nhau
    Bạn có thể liên hệ với Admin để được hỗ trợ nhé
  • THÔNG TIN LIÊN HỆ


    Phone: 0909.773687 (Zalo, Text) Facebook : Facebook chat hỗ trợ

  • XEM THÊM THÔNG TIN

    Xem thêm bài viết
LIÊN HỆ NGAY

TIN KHUYẾN MÃI

  • Thư viện tài liệu Phong Phú

    Hỗ trợ download nhiều Website

  • Nạp thẻ & Download nhanh

    Hỗ trợ nạp thẻ qua Momo & Zalo Pay

  • Nhận nhiều khuyến mãi

    Khi đăng ký & nạp thẻ ngay Hôm Nay

NẠP THẺ NGAY