Nghiên cứu các cấu trúc hải dương phục vụ dự báo ngư trường vùng biển khơi miền trung Việt Nam

Như đã biết, những điều kiện luôn thay đổi của môi trường bên ngoài đóng vai trò quyết định đối với sựdi cưtheo mùa, di cưkhông theo chu kỳvà sựphân bốcủa cá. Ngoài ra các điều kiện của môi trường và những thay đổi của chúng có ảnh hưởng tới khảnăng bổsung, sựsinh tồn và sinh trưởng của cá. Môi trường bên ngoài còn tác động cả đến những quá trình sinh học như đẻtrứng và sinh trưởng. Mặc dù có những đặc điểm phức tạp trong phân bốvà biến động các đàn cá biển nhiệt đới Việt Nam so với các khu vực khác trên thếgiới, nhưng các quy luật rút ra được trong thực tếnghiên cứu đã cho thấy có sựtồn tại mối tương quan giữa phân bốvà biến động các đàn cá (mùa vụ, độsâu tập trung, các bãi cá v.v.) với các đặc trưng thuỷ động lực và môi trường biển. Các nghiên cứu cũng đã chỉra rằng các đàn cá kinh tếchủyếu (ví dụcá ngừ đại dương) thường tập trung tại các khu vực có liên quan tới các cấu trúc hải dương đặc thù nhưcác dải front, lớp đồng nhất trên, tầng đột biến nhiệt-muối. Các cấu trúc hải dương đặc trưng quy mô lớn (vùng hoạt động nước trồi, các front, lớp đột biến nhiệt-muối .) trong biển luôn biến động dưới ảnh hưởng của các quá trình hải dương quy mô vừa và nhỏ(cấu trúc nhỏtheo độsâu của nhiệt độ, độ muối, sóng nội, các tác động thời tiết). Các kết quảnghiên cứu những quá trình này ởnhiều vùng đại dương thếgiới đã được ứng dụng có hiệu quảtrong các mô hình tính toán và dựbáo các cấu trúc nhiệt muối, hoàn lưu và môi trường, góp phần nâng cao hiệu quảcông tác dựbáo và đánh giá dựbáo cá biển khơi. Đối với Biển Đông và vùng biển Việt Nam, do hạn chếvề độchính xác trong xác định ngưtrường cũng nhưcác cấu trúc hải dương có liên quan nên chúng ta chưa thiết lập được mối quan hệgiữa các cấu trúc khí tượng-hải văn đặc trưng (như các đới front, vùng hoạt động nước trồi, vùng hội tụvà phân kỳdòng chảy, lớp đột biến nhiệt muối ) với khảnăng tập trung, phân tán, di cư, bắt mồi của các đối tượng cá nổi lớn đại dương. Mặt khác, trong thực tế, phạm vi hoạt động khai thác của các tàu thuyền cũng nhưkhu vực tập trung cá và phạm vi thểhiện các cấu trúc 8 hải văn lại thường giới hạn trong quy mô vừa và nhỏ(từ1-2 km đến 20-30 km). Hiện tại, những thông tin này còn chưa được quan tâm đầy đủnên chưa thểcó được các dựbáo ngưtrường quy mô vừa và nhỏphục vụ điều hành sản xuất Việc nghiên cứu các yếu tốmôi trường và mối quan hệcá-môi trường thường gặp rất nhiều khó khăn vì tính chất phức tạp trong quá trình hình thành, phân bốvà biến động của các yếu tốngoại cảnh cũng nhưcác tác động lẫn nhau giữa chúng và ảnh hưởng vềmặt sinh học, sinh thái học do chúng gây ra. Chính vì vậy các nhà hải dương học nghềcá thường phải nghiên cứu tác động của các yếu tố môi trường ởmức độnhất định, trong đó có thểtách riêng khảo sát sựtác động của một hoặc một sốyếu tốchứkhông thểkhảo sát tổhợp toàn bộchúng. Ở đây chúng tôi lựa chọn nghiên cứu cấu trúc nhiệt ởvùng biển xa bờmiền trung, bởi nhiệt độnước biển là một trong những nhân tốquan trọng nhất của môi trường bên ngoài có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến tập tính của cá. Trong môi trường biển, những thay đổi của nhiệt độthường kèm theo những thay đổi của các yếu tốkhác mà tác động trực tiếp của chúng có thểlà rất lớn, thí dụnhưsựthay đổi của hải lưu. Trong đa sốcác trường hợp, nhiệt độ được xem là chỉtiêu quan trọng nhất của các điều kiện sinh thái trội và luôn thay đổi. Mục tiêu của luận văn là xác đị nh được các cấu trúc hải dương đặc trưng (nhiệt độ) và mối quan hệgiữa các cấu trúc này với sựtập trung của các loài hải sản (dựa vào năng suất đánh bắt và thành phần loài) ởvùng biển xa bờmiền Trung, làm cơsởcho dựbáo ngưtrường. Nội dung chính của luận văn được trình bày thành 03 chương: Chương 1: Giới thiệu vùng biển nghiên cứu và phương pháp sửdụng Chương 2: Một sốcấu trúc hải dương đặc trưng trong vùng biển nghiên cứu Chương 3: Quan hệgiữa năng suất đánh bắt, thành phần loài với một sốcấu trúc hải dương đặc trưng

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC