Tiểu luận Các phạm trù của phép biện chứng trong hóa học

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Do tính phổ biến, có thể áp dụng được cho nhiều vật thể và hiện tượng của tự nhiên, xã hội và tư duy nên các phạm trù của phép biện chứng được sử dụng trong mọi ngành nhiên cứu khoa học. Kết quả của việc nghiên cứu phụ thuộc vào việc xét đến tính đặc thù của các mặt và các mối liên hệ xác định, đặc trưng cho các tổ chức vật chất xác định về chất và các quá trình, thí dụ như các chất hóa học và những sự biến hóa của chúng. Nhưng việc tìm ra những đặc điểm của sự thể hiện và tác dụng của nội dung và hình thức của bản chất và hiện tượng, của tất nhiên và ngẫu nhiên, của khả năng và hiện thực Ở các chất và các hiện tượng của dạng vận động hóa học thì chỉ có thể thực hiện được với những phương tiện và phương pháp của chính môn hóa học. Do đó, để vận dụng những nguyên tắc phương pháp luận tổng quát do triết học xây dựng nên, trong đó có cả các phạm trù, và việc phân tích và giải thích các vấn đề và các hiện tượng hóa học thì cần phải nhận thức rõ chất liệu cụ thể, các khái niệm, các định luật và học thuyết của khoa học hóa học. Những mối liên hệ và những mối quan hệ qua lại của các sự vật và hiện tượng, những mặt nội tại của chúng được phản ánh bằng những phạm trù. Mỗi phạm trù chỉ phản ánh một mặt riêng rẽ của chất, của quá trình, hiện tượng hóa học. Nhưng bởi vì tất cả các mặt gắn liền với nhau, nên một biểu tượng chung về các chất và hiện tượng hóa học chỉ hình thành khi nghiên cứu mối liên hệ qua lại của tất cả các phạm trù, do đó, như V.I.Lê-nin đã nhận xét, chỉ có “Một tổng vô tận các khái niệm, các qui luật chung, v.v mới cho thấy đầy đủ cái cụ thể. Việc sử dụng những phạm trù khi nghiên cứu một chất, một quá trình, hiện tượng hóa học cho ta những kiến thức đúng đắn, sâu sắc và toàn diện. Thí dụ như việc xác định nội dung và hình thức tồn tại của chất và hiện tượng, xác định cấu tạo của chúng và mối liên hệ giữa cấu tạo và các tính chất của chúng; giải thích những mối liên hệ tất yếu ngẫu nhiên,v.v tất cả những điều đó giúp cho ta nhận thức được bản chất của chất, hiện tượng hóa học. II. TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI Vận dụng những nguyên tắc phương pháp luận tổng quát do triết học xây dựng nên, trong đó có cả các phạm trù, và việc phân tích và giải thích các vấn đề và các hiện tượng hóa học. III. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI Qua việc nghiên cứu các phạm trù của phép biện chứng duy vật, áp dụng vào tìm hiểu các hiện tượng hóa học từ đó có thể thấy rằng chỉ có thể tiến hành việc nghiên cứu khoa học có hệ thống với điều kiện theo đúng những nguyên tắc chung về mối quan hệ qua lại giữa các mặt và hiện tượng, mối quan hệ này thể hiện ra ở các phạm trù của phép biện chứng duy vật, và ta có thể giải thích được rất nhiều các hiện tượng hóa học và tự nhiên khác. IV. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ NGHIÊN CỨU Dựa vào các phạm trù của phép biện chứng, nghiên cứu các hiện tượng trong lĩnh vực hóa học như :  Bản chất và hiện tượng  Tất nhiên và ngẫu nhiên  Khả năng thực tế và khả năng trừu tượng  Mối liên hệ giữa tính chất và các chất hóa học V. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU  Nguyên tắc phương pháp luận tổng quát do triết học xây dựng  Các phạm trù của phép biện chứng  Các vấn đề và các hiện tượng hóa học VI. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI Chỉ có thể tiến hành việc nghiên cứu khoa học có hệ thống với điều kiện theo đúng những nguyên tắc chung về mối quan hệ qua lại giữa các mặt và hiện tượng, mối quan hệ này thể hiện ra ở các phạm trù của phép biện chứng duy vật. Ý nghĩa phương pháp luận quan trọng của các phạm trù là ở chỗ việc nghiên cứu các thuộc tính, những sự kiện và những hiện tượng hóa học đơn nhất, riêng rẽ sẽ dẫn đến việc xác lập cái tổng quát, khởi thảo ra khái niệm khoa học, tìm ra qui luật; việc tìm ra phép biện chứng của bản chất và hiện tượng chỉ ra con đường đi tới nhận thức mới, quá trình vận động tới việc phản ánh chân lý ngày càng đúng đắn và sâu sắc hơn; việc phân tích mối quan hệ lẫn nhau giữa cấu trúc và các thuộc tính của một chất, mối liên quan lẫn nhau giữa khả năng và hiện thực cho phép ta giải thích được tính qui luật và nhờ đó xác định được những dạng và những giai đoạn pháp sinh và phát triển của các chất và các phản ứng được nghiên cứu, những thuộc tính, những mối liên hệ và những sự chuyển hóa lẫn nhau giữa chúng.

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC