Tìm hiểu sưu tập cổ vật gốm thế kỷ XI – XVI đang được lưu giữ tại khoa di sản văn hóa trường đại học văn hóa Hà Nội

Khoa học đã chứng minh con người tìm ra lửa vào cuối thời kỳ đồ đá cũ (cách ngày nay khoảng 790.000 năm) và sử dụng lửa cho tới ngày nay. Đây được coi là phát hiện quan trọng nhất đưa con người đến với văn minh. Có thể khẳng định rằng vai trò của lửa gắn liền với lịch sử phát triển loài người và lịch sử phát triển đồ gốm. Khi chưa tìm ra lửa, xã hội loài người duy trì sự tồn tại ở mức độ động vật nhiều hơn vì tất cả nguồn thức ăn đều là đồ sống. Nhưng khi con người phát hiện ra lửa, lịch sử loài người đã có một bước ngoặt vô cùng quan trọng. Con người biết sử dụng lửa để nấu chín thức ăn, nước uống tạo ra sự biến đối về chất trong thức ăn, làm tiền đề để phát triển hệ thần kinh, bộ não. Bộ não càng phát triển, con người càng muốn chinh phục thiên nhiên vì vậy từ việc chỉ biết sử dụng lửa tự nhiên, con người đã sáng tạo ra những vật liệu tạo ra lửa và phát minh ra các biện pháp giữ lửa nhưng quan trọng hơn, con người đã phát minh ra cách làm tăng nhiệt độ của lửa, từ đó lửa được sử dụng để tạo ra những vật chất mới từ những vật chất sẵn có nhằm phục vụ cho đời sống của con người, trong đó có đồ gốm. Đồ gốm chỉ ra đời khi con người phát minh ra biện pháp để tăng nhiệt độ của lửa bởi đồ gốm là đất được nung ở nhiệt độ cao. Từ đó, lịch sử phát triển đồ gốm luôn gắn liền với lịch sử phát triển loài người, chúng liên quan trực tiếp đến lao động và sáng tạo của con người. Mục đích đầu tiên mà loài người phát minh đồ gốm là muốn tạo ra một đồ vật để đựng mà không thấm nước (giá trị sử dụng). Chỉ khi có các điều kiện đầy đủ thì đồ gốm không chỉ mang giá trị sử dụng mà chúng còn là vật dụng không thể thiếu trong đời sống tinh thần của con người (giá trị văn hóa). Có thể nói, việc phát minh ra đồ gốm là bước đầu tiên trong quá trình chinh phục thiên nhiên của loài người: “Văn minh của loài người bắt đầu từ sự phát sinh ra đồ gốm – sự liên kết giữa đất và lửa5 - sự thay đổi thành phần hóa học, sự kết hợp giữa nhu cầu sử dụng với sự bắt nguồn của thẩm mỹ vào đời sống”1

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC