Phật giáo hình thành từ rất sớm vào khoảng thế kỷ VI tr.CN đến thế kỷ VI và trở thành một trong những tôn giáo lớn nhất thế giới, với hệ thống giáo lý đồ sộ, số lượng phật tử đông đảo được phân bố rộng khắp. Đạo phật được truyền bá vào Việt Nam khoảng thế kỷ II sau công nguyên và đã nhanh chóng trở thành một tôn giáo có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tinh thần và xã hội của Việt Nam, bên cạnh đạo Nho, đạo Lão, đạo Thiên chúa . Trong mỗi giai đoạn lịch sử dân tộc ta đều có một học thuyết tư tưởng hoặc một tôn giáo nắm vai trò chủ đạo, có tác động mạnh nhất đến nếp sống, thói quen, suy nghĩ của con người, như Phật giáo ở thế kỷ thứ X - XIV, Nho giáo thế kỷ thứ XV - XIX, học thuyết Mác - Lênin từ giữa thập kỷ 40 của thế kỷ XX cho đến nay. Tuy nhiên, những học thuyết này không được ở vị trí độc tôn mà song song tồn tại với nó vẫn có các học thuyết, tôn giáo khác tác động vào các khu vực khác nhau của đời sống xã hội, đồng thời cũng tác động trở lại các học thuyết chủ đạo. Trong đời sống xã hội hiện nay nghiên cứu giáo lý phật giáo và sự ảnh hưởng của nó đối với đời sống, xã hội Việt Nam là hết sức cần thiết. Từ đó phát huy những mặt tích cực, tiến bộ và nhân đạo của Phật giáo, giúp ta hiểu rõ tâm lý người dân hơn và tìm ra được một phương cách để hướng đạo cho họ làm điều thiện, tránh cái ác, hình thành nhân cách con người tốt hơn và hạn chế những tiêu cực như mê tín dị đoan, cúng bái, lên đồng, đốt vàng mã gây lãng phí, ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ, niềm tin của quần chúng nhân dân. Hơn nữa quá trình, Phật giáo phát triển, truyền bá ở Việt Nam gắn liền với quá trình hình thành, phát triển tư tưởng, đạo đức của con người. Vì vậy khi nghiên cứu lịch sử, tư tưởng, đạo đức con người Việt Nam không thể không đề cập đến Phật giáo và những mối quan hệ, tác động qua lại giữa chúng.
