Từ khi nước ta bước vào thời kỳ đổi mới, chuyển từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, trong nền kinh tế luôn có sự tồn tại đan xen kết hợp giữa hai cơ chế phân bổ nguồn lực là cơ chế thị trường và cơ chế phi thị trường. Phân bổ nguồn lực theo cơ chế thị trường phải tuân theo các quy luật của thị trường như quy luật cung cầu, quy luật về sự khan hiếm, quy luật giá trị để phân bổ có hiệu quả các nguồn lực của xã hội. Với mục tiêu phân bổ là tối đa hóa lợi ích, cơ chế thị trường không thể bao quát hết toàn bộ nền kinh tế vì vẫn còn những mục tiêu khác mà xã hội muốn theo đuổi như mục tiêu công bằng xã hội hay ổn định kinh tế vĩ mô. Do đó, cần phải có một cơ chế phân bổ thứ hai là cơ chế phi thị trường. Cơ chế này thường điều tiết nền kinh tế thông qua sự can thiệp của chính phủ ở những lĩnh vực, những bộ phận, không gian, thời điểm mà thị trường không thể điều tiết hoặc thị trường điều tiết không hiệu quả. Một trong những cơ sở khách quan để chính phủ can thiệp vào nền kinh tế chính là nhằm khắc phục các thất bại thị trường, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực.
Thất bại của thị trường là những trường hợp mà thị trường cạnh tranh không thể sản xuất ra hàng hóa và dịch vụ ở mức như xã hội mong muốn. Các dạng thất bại thị trường chủ yếu là: độc quyền thị trường, ngoại ứng, hàng hóa công cộng, thông tin không đối xứng.
Thất bại về thông tin của thị trường gồm có hai dạng. Thứ nhất, thông tin mang tính chất của hàng hóa công cộng tức là việc tiêu dùng thông tin không mang tính cạnh tranh; việc sử dụng thông tin của người này không cản trở lợi ích từ việc sử dụng thông tin của người khác. Dạng thất bại thứ hai của thông tin là tình trạng mà lượng thông tin về tính chất của hàng hóa không được chia sẻ đồng đều như nhau giữa các đối tác tham gia thị trường. Đó là thất bại về thông tin không đối xứng, hay tình trạng xuất hiện trên thị trường khi một bên nào đó tham gia giao dịch thị trường có được thông tin đầy đủ hơn bên kia về các đặc tính của sản phẩm. Điều này đã khiến các nguồn lực được phân bổ quá nhiều hoặc quá ít cho thị trường đó so với mức hiệu quả xã hội. Ngoài ra, nó còn tạo động cơ cho bên có thông tin đầy đủ hơn lợi dụng lợi thế này để thu lợi cho mình trên sự thiệt thòi của bên kia. Sự can thiệp của chính phủ trong các thị trường như vậy sẽ giúp bổ sung thông tin cho thị trường, hoặc kiểm soát hành vi của những bên có lợi thế về thông tin để đảm bảo thị trường hoạt động suôn sẻ.
