Đá phôtphat th-ờng chứa các khoáng vật apatit.Các mỏ quặng phôtphat đ-ợc
chia thành 3 kiểu chính: trầm tích, macma và guano. Đến nay ng-ời ta đã biết khoảng
200 dạng khoáng vật phôtphat, nhiều nhất là họ apatit.
Thông th-ờng các quặng phôtphat nguồn gốc macma là quặng apatit, còn quặng
phôtphat trầm tích đa số là phôtphorit. ởmỏ Lào Cai, quặngapatit thực chất là một
kiểu metaphôtphorit trầm tíchbiển nh-ng đã biến chất thành quặng apatit, đ-ợc
Sokolov (1984) xếp vào nguồn gốc biến chất.
Quặng phôtphat nguồn gốc macma (quặng apatit) th-ờng có kích th-ớctinh thể
lớn hơn 40 micron, công nghệtuyển thành tinh quặngth-ơng phẩm là công nghệcó
hiệu quả kinh tế cao hơn. Quặng apatit Lào Cai tuy có nguồn gốc trầm tích nh-ng do
bị biến chất nên kích th-ớc tinh thể floapatit của metaphôtphorit Lào Cai xấp xỉ bằng
kích th-ớctinh thể floapatit của quặng apatit-nephelin Khibin (Kola) có nguồn gốc
macma, vì vậy cũng thuộc loại quặng khó hòatan. Zverev và Faizullin (1980) chia
quặng apatit thành các loại quặng giàu (trên 18% P2O5), trung bình (8-18% P
2O5
),
nghèo (5-8% P2O5) và rất nghèo (3-5% P
2O5
).
Quặng phôtphorit đ-ợc định nghĩa khác nhau tùy theotừng tác giả. Về mặt địa
chất thạch học, phôtphorit là một loại đá trầm tích gồm từ 33 đến 50% khoáng vật
canxi phôtphat thuộc nhóm apatit ở dạng ẩn tinh hoặc vi tinh, có kiếntrúc apharit
hoặc kiến trúc hạt oolit, pellit. Tùy theo bản chất khoáng vật phôtphat trong đá, hàm
l-ợng P2O5
t-ơng ứng tối thiểu là 12-18%. Còn những loại quặng có hàm l-ợng 1-12% P2O5đ-ợc gọi làđá phôtphat.
Các khoáng vật phôtphat trong đá trầm tích th-ờng bị biến đổi giữa floapatit
Ca10(PO
4
)
6F2và cacbonat-floapatit hay francolit, với CO
2-3
thay thế đồng hình cho
PO
3-4. Ngoài ra, Ca
2+
cũng có thể đ-ợc thay thế bằng Na
+
, Mg
2+
, và F
-đ-ợc thay thế
bằng OH
-.
