Ngày nay cuộc cách mạng công nghệthông tin và viễn thông (ICT) diễn ra
một cách sôi động đang tác động trực tiếp và sâu sắc đến mọi hoạt động kinh tếxã
hội của hầu hết các quốc gia trên thếgiới đồng thời nó đang mởra một thời kỳmới
của nhân loại trước khi bước vào thiên niên kỷthứ3. Càng vềnhững năm gần đây,
tại các nước công nghiệp phát triển cũng như ởcác nước NICs, xuất hiện ngày càng
nhiều loại hình kinh doanh mới hoạt động trên các mạng truyền thông sốvà đặc biệt
là trên mạng Internet, đó là các doanh nghiệp thương mại điện tử. Sựxuất hiện của
mô hình kinh doanh này không chỉlàm đa dạng hoá hoạt động doanh nghiệp của con
người mà còn thực sựtrởthành một cuộc cách mạng kinh tế- xã hội có ý nghĩa lịch
sử, đánh dấu bước đột phá mới vềkinh tếcủa nhân loại trong thiên niên kỷthứba.
Thương mại điện tửsửdụng hệthống mạng truyền thông sốtoàn cầu đểtạo ra
một thịtrường điện tửcho tất cảcác loại hình sản phẩm, dịch vụ, công nghệvà hàng
hoá; bao hàm tất cảcác hoạt động cần thiết đểhoàn tất một thương vụ, trong đó có
đàm phán, trao đổi chứng từ, truy cập thông tin từcác dịch vụtrợgiúp (thuế, bảo
hiểm, vận tải.) và ngân hàng, tất cả được thực hiện trong các điều kiện an toàn và
bảo mật. Trong thương mại điện tử, người ta sửdụng các phương tiện chủyếu như
máy điện thoại, fax, hệthống thiết bịthanh toán điện tử, mạng nội bộ(Inttranet),
mạng ngoại bộ(Extranet) và mạng toàn cầu (Internet).
Đặc trưng nổi bật nhất của thương mại điện tửlà các hoạt động kinh doanh
nhưmua, bán, đầu tưvà vay mượn được thực hiện và chuyển giao giá trịqua các
mạng thông tin điện tử. Bởi vậy, thương mại điện tửcòn được gọi với những tên
khác nhau như: "nền kinh tế ảo", "nền kinh tế.com" v.v.
Tuy chỉmới bắt đầu hình thành nhưng thương mại điện tử đã nhanh chóng
khẳng định được vịthếcủa mình trong đời sống kinh tếquốc tếbởi sức hấp dẫn và
sựphát triển khá ngoạn mục xét cảvềdung lượng cũng nhưphạm vi và đối tượng.
Chỉtính riêng tại Mỹ, sựgia tăng doanh sốcủa các hoạt động kinh doanh trên mạng
đã dẫn tới sựra đời của một thịtrường chứng khoán mang tên Nasdaq dành cho
những công ty có tên gọi tận cùng bằng tiếp vịngữ".com". Những diễn biến trong
vận hành của thịtrường chứng khoán này luôn kéo theo những tác động trực tiếp và
nhạy cảm đến chỉsốDow Jones tại New York cùng các chỉsốchứng khoán khác tại
hầu nhưtất cảcác thịtrường chứng khoán hàng đầu thếgiới.
Các sốliệu thống kê gần đây cho thấy thương mại điện tửcó bước phát triển
rất nhanh và với tốc độngày càng cao. Năm 1997, tổng doanh sốthương mại điện tử
trên thếgiới mới đạt xấp xỉ18 tỷUSD thì đến năm 1999 đã đạt gần 80 tỷUSD, năm
2000 là 180 tỷvà năm 2001 con số đó vượt qua mức 400 tỷUSD. Tổchức hợp tác
kinh tếChâu á- Thái Bình Dương (APEC) đưa ra sốliệu đến năm 2002, doanh số
của hoạt động kinh doanh trên mạng toàn cầu có thểlên tới 1000 tỷUSD; riêng của
các nước APEC là 600 tỷUSD.
