Ngày nay trong nhiều lĩnh vực khoa học công nghệ, nhất là trong công
nghiệp hóa học, người ta thường gặp các loại vật liệu vô cơ có cấu trúc
mao quản. Nhờ một hệ thống mao quản bên trong khá phát triển nên vật
liệu mao quản có nhiều tính chất hóa lý rất đặc biệt, thu hút sự quan tâm
của nhiều nhà khoa học và công nghệ thuộc nhiều ngành khác nhau như
hóa học, vật lý, hóa lý, luyện kim, sinh học.
Trong công nghiệp hóa học, người ta sử dụng vật liêu mao quản làm
chất hấp phụ và chất xúc tác. Chất lượng của các chất hấp phụ, xúc tác
được quyết định không những bởi thành phần hóa học, bản chất bề mặt
mà còn bởi cấu trúc mao quản ( kích thước mao quản, sự phân bố các loại
mao quản, ) của vật liệu.
Trong lĩnh vực xúc tác, cấu trúc vật liêu mao quản là hết sức quan trọng,
chúng đảm bảo cho chất xúc tác có thể đạt được hoạt tính và độ chọn lọc
cao. Chẳng hạn, ở nhiệt độ thấp phản ứng xúc tác có thể xẩy ra trong các
vật liêu mao quản nhỏ. Ngược lại, ở nhiệt độ cao phản ứng xúc tác chỉ có
thể tiến hành trên bề mặt các mao quản trung bình và mao quản lớn.
Như vậy, việc sử dụng một chất xúc tác hoặc một chất hấp phụ nào đó phụ
thuộc nhiều vào cấu trúc mao quản bên trong của vật liệu.
Bên cạnh zeolit, loại xúc tác đã được biết đến từ lâu, rây phân tử
aluminophotphat và những dạng thay thế đồng hình của chúng đang rất
được quan tâm. Khi thay thế những nguyên tử Al, P trong AlPO
4
bằng
Titan, ta được TAPO. Vật liệu này có khả năng trao đổi ion, chọn lọc hình
dáng sản phẩm và có tính axit bề mặt, do đó chúng được sử dụng nhiều
trong phản ứng oxi hóa. Đây là loại xúc tác được kỳ vọng sẽ cho độ chọn
é? ỏn t?t nghi?p Nghiờn c?u t?ng h?p và d?c trung xỳc tỏc TAPO
Tr?n Thanh Tựng - Húa d?u 2 K48
4
lọc cao khi dùng trong phản ứng oxi hóa n-parafin. Quá trình oxi hóa
chọn lọc là một trong những quá trình cơ bản tạo ra các sản phẩm có
nhiều ứng dụng. Oxi hóa chọn lọc đang có nhiều hướng phát triển mới.
Vấn đề đang được các nhà khoa học quan tâm trong phản ứng oxi hóa
chọn lọc là mối quan hệ giữa cấu trúc với hoạt tính của xúc tác và cơ chế
phản ứng. Giải quyết được vấn đề này thì sẽ tạo ra những bước đột phá
trong việc sử dụng quá trình phản ứng oxi hóa chọn lọc phục vụ đời sống.
Trong phạm vi dồ án này, tôi tiến hành nghiên cứu tổng hợp và xác định
đặc trưng của xúc tác TAPO. Hy vọng rằng kết quả nghiên cứu sẽ được
ứng dụng nhiều trong thực tiễ
