Không thể phủ nhận việc tăng giá dầu và một số nguyên liệu sản xuất trên thị trường thế giới cũng như thiên tai, dịch vụ trong nước là nguyên nhân khách quan dẫn tới việc tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong năm 2007. Tuy nhiên, lạm phát ở Việt Nam chủ yếu xuất phát từ các nguyên nhân chủ quan, có tính cơ cấu của nền kinh tế vì nếu lạm phát chủ yếu do giá thế giới tăng thì các nước như Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia. cũng đều phải chịu sức ép tương tự. Tuy nhiên lạm phát ở các nước này lại thấp hơn một cách đáng kể so với Việt Nam.
Nguyên nhân chính của lạm phát là mặc dù nền kinh tế kém hiệu quả nhưng lại phải hấp thụ một lượng vốn quá lớn. Tổng lượng vốn từ bên ngoài chảy vào nền kinh tế năm 2007 ước chừng lên đến 22-23 tỷ USD (tương đương 30% GDP ). Đồng thời tăng cung tiền, tín dụng và đầu tư đều đạt mức kỷ lục, trong đó một tỷ lệ rất lớn được giành cho các doanh nghiệp Nhà nước kém hiệu quả. Khi lượng tiền đó vào nền kinh tế quá nhiều, lại không được sử dụng một cách hiệu quả để sản xuất ra hàng hóa và dịch vụ thì sẽ dẫn đến tình trạng “quá nhiều tiền nhưng quá ít hàng”. Cụ thể là trong 3 năm từ 2005-2007 cung tiền tăng tổng cộng 135% nhưng GDP chỉ tăng 27%. Hơn nữa tỷ lệ giải ngân vốn kém chỉ đạt 50%. Và lạm phát là hệ quả tất yếu.
