Giao lưu, hội nhập, thích ứng với văn hóa của nhân loại, cũng như bảo tồn,
gìn giữ, phát huy văn hóa của dân tộc là những đòi hỏi cấp thiết trong quá trình phát
triển, tiếp biến văn hóa. Chính giao lưu, hội nhập văn hóa đã tạo ra cơ hội tiếp thu,
chọn lọc những tinh hoa văn hóa của nhân loại, làm giàu thêm những giá trị văn hóa
của dân tộc. Tuy nhiên, trong giao lưu văn hóa cũng diễn ra nguy cơ áp đặt văn hóa,
xung đột văn hóa, đồng hóa văn hóa, xâm lăng văn hóa. tạo nên những thách thức
cho việc bảo tồn, kế thừa và phát triển văn hóa dân tộc - cái được coi là “căn cước
dân tộc” mà bất cứ quốc gia, dân tộc nào cũng phải lưu tâm.
2. Trong bối cảnh HNQT, giao lưu văn hóa và tác động của cuộc cách mạng
công nghiệp lần thứ tư đã làm thay đổi nhanh chóng nhiều mặt của đời sống xã hội,
nhất là về giá trị, chuẩn mực xã hội. Nhu cầu tiếp nhận, thâu thái văn hóa, đặc biệt là
những giá trị văn hóa mới phục vụ cho sự phát triển của quốc gia trở thành nhu cầu
thiết yếu tự giác của các dân tộc. Các nước tăng cường giao lưu, trao đổi văn hóa,
chia sẻ các giá trị văn hóa, tiếp thu, bổ sung cho nhau, giúp các dân tộc gần gũi và
hiểu nhau hơn. Đồng thời, HNQT cũng tạo ra những thách thức trong việc giữ gìn,
phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, sự tác động như thế nào, ảnh hưởng
theo chiều hướng nào còn phụ thuộc rất lớn vào từng quốc gia, dân tộc, cũng như
từng nhóm chủ thể đối tượng trong xã hội. Chính vì vậy, những vấn đề về ảnh hưởng
văn hóa, tác động của “sức mạnh mềm” đang được các quốc gia quan tâm trên cả hai
phương diện: nghiên cứu khoa học và hoạch định thực hiện chính sách.
