Qua các tài liệu nghiên cứu luật tục của các học giả trong nước [42],
[66], [95], [97]. tình hình nghiên cứu luật tục ở Việt Nam và một số nước
khác có thể tóm lược như sau:
Vào cuối thế kỷ XIX khi nhiều miền ñất mới trên thếgiới ñược phát
hiện, nhất là khi chủ nghĩa thực dân phát triển, luật tục ñã bắt ñầu ñược quan
tâm nghiên cứu. Trong số các công trình nghiên cứu luật tục có những công
trình nghiên cứu ở các nước thuộc ñịa nhằm tìm hiểu phong tục tập quán của
người bản xứ ñể xây dựng luật pháp phục vụ cho việc quản lý xã hội ở các xứ
6
thuộc ñịa. Việc áp dụng thể chế quản lý xã hội nào ñể cai trị xã hội thuộc ñịa
ñã ñược Bronislaw Maninowski, người ñứng ñầu trường phái chức năng
nghiên cứu luật tục, kết luận: “Không dùng một thể chế xã hội này áp ñặt cho
một xã hội khác, mà phải sử dụng bản thân thể chế xã hội vốn có ñể quản lý
xã hội ñó“ (dẫn theo tài liệu 97, trang 14) [97, 14]. Ở châuÂu và nhất là các
nước châu Phi, người ta quan tâm tới luật tục ở góc ñộtừ tập quán nâng lên
trở thành luật pháp chỉ khi nó ñược một ñạo luật hay một quyết ñịnh của toà
án công nhận, khi ñó nó ñược biết như là luật, ñược chấp nhận như là luật và
thi hành như là luật. Đến ñầu thế kỷ XX, các nhà khoa học tiếp tục nghiên
cứu luật tục dưới góc ñộ nhân loại học và bắt ñầu văn bản hoá luật tục, mở
rộng phạm vi nghiên cứu trên nhiều bình diện khác nhau, như vấn ñề lý luận
và phương pháp nghiên cứu luật tục. Dựa trên những quan ñiểm chung ñó,
nhiều nhà khoa học bắt ñầu nghiên cứu luật tục của các dân tộc ở nhiều vùng,
nhiều quốc gia trên thế giới. Tài liệu [97,18] cho biết, ở châu Á có công trình
do Masaji Chiba (Nhật Bản) chủ biên, xuất bản năm 1986, trình bày luật tục
của người Ai Cập Hồi giáo, Iran Hồi giáo, Ấn Độ, Thái Lan, Nhật Bản. Tiếp
ñến là công trình nghiên cứu của Von Benda- Beckmann K. và Von Benda –
Beckmann F. người Hà Lan về luật tục Inñônêxia, luậttục Malayxia. Công
trình nghiên cứu của Kayleen M. Hazle Hurst ñề cập ñến luật tục Canada,
Australia và New Zealand.
