Luận văn Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tỉnh Bình Dương 1997-2007

1. Lý do chọn đềtài Việt Nam đang phấn đấu đến năm 2020 cơbản trởthành một nước công nghiệp hiện đại. Vì thế, thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá (CNH-HĐH) nông nghiệp, luôn là nhiệm vụ được Đảng, nhà nước ta đặc biệt quan tâm và đã dành nhiều công sức, trí tuệ đểlãnh đạo và chỉ đạo. Quá trình thực hiện đường lối đổi mới của Đảng vềphát triển sản xuất nông nghiệp đã khơi dậy nguồn động lực to lớn của nông dân và đã đạt được những thành tựu quan trọng. Sản xuất nông nghiệp phát triển tương đối toàn diện, liên tục, với tốc độcao; đã tạo được ba mặt hàng xuất khẩu chủlực là gạo, cà phê (đứng thứ2 thếgiới). Đời sống đại bộphận nông dân được cải thiện. Những thành tựu đó góp phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển kinh tế- xã hội, tiếp tục khẳng định vịtrí quan trọng của nông nghiệp ởnước ta. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được trong việc thực hiện đường lối, chính sách phát triển nông nghiệp, vẫn còn một sốvấn đềcần tiếp tục nghiên cứu, giải quyết: mô hình quản lý hợp tác xã nông nghiệp, CNH, HĐH nông nghiệp, vấn đềgiải quyết chính sách xã hội ởnông thôn, chính sách khuyến khích nông nghiệp, chính sách đất đai, cơchếquản lý, nhiều nguồn lực chưa được khai thác và sửdụng có hiệu quả. Đường lối phát triển nông nghiệp của Đảng và nhà nước cần tiếp tục phát triển, hoàn chỉnh.Đảng đã tiến hành tổng kết thực tiễn 20 năm đường lối đổi mới đất nước, trong đó có đường lối, chính sách phát triển nông nghiệp, rút ra những bài học thành công và những vấn đềcòn yếu kém trong việc thực hiện đường lối, chính sách phát triển nông nghiệp, làm căn cứcho những chủtrương, giải pháp phát triển nông nghiệp đã được thông qua trong Đại hội X (4-2006). Bình Dương là một tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ, nằm trong vùng kinh tếtrọng điểm phía Nam (gồm thành phốHồChí Minh-Bình Dương - Đồng Nai -Bà Rịa-Vũng Tàu), với vịtrí địa lý thuận lợi, nằm trên các trục giao thông quan trọng của quốc gia, Bình Dương có diện tích tựnhiên khá lớn, là vùng có tiềm năng phát triển nông nghiệp. Trong những năm vừa qua, nông nghiệp Bình Dương đã có sựphát triển toàn diện. Cơcấu kinh tếnông nghiệp có sựchuyển dịch theo hướng tích cực. Đời sống, vật chất và tinh thần của nông dân không ngừng được nâng lên. Tuy nhiên kinh tếnông nghiệp của Bình Dương vẫn còn ẩn chứa nhiều bất cập. Điều này không chỉxảy ra ởBình Dương mà còn xảy ra ởnhiều địa phương khác trên khắp cảnước. Do đó, sự chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá đang trởthành là đềtài nghiên cứu khoa học, thu hút sựquan tâm của giới nghiên cứu nhằm làm sáng tỏnhững vấn đềlý luận và thực tiễn cho sựphát triển đi lên chủnghĩa xã hội ởViệt Nam. Vì Vậy việc nghiên cứu quá trình Bình Dương thực hiện đường lối, chủtrương chính sách của Đảng và Nhà Nước đểphát triển nông nghiệp trong địa bàn Tỉnh từnăm 1997 đến 2007, trởthành là một yêu cầu cấp bách, nhằm lý giải những thành công cũng như hạn chếcủa quá trình chuyển dịch cơcấu kinh tếthời gian qua, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm, góp phần đẩy mạnh phát triển nông nghiệp của tỉnh trong thời gian tới là việc làm có ý nghĩa khoa học và thực tiễn quan trọng. Đó cũng là lý do tác giảluận văn chọn đềtài “Sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp tỉnh Bình Dương (1997- 2007)” đểviết luận văn Thạc sĩlịch sử, chuyên ngành Lịch sửViệt Nam. 2. Lịch sửnghiên cứu đềtài. Nông nghiệp có vịtrí quan trọng trong quá trình cách mạng xã hội chủ nghĩa (XHCN )cũng nhưtrong sựnghiệp đổi mới ởnước ta. Chính vì vậy đường lối, chủtrương của Đảng trên mặt trận nông nghiệp được các nhà lý luận, các nhà lãnh đạo quan tâm nghiên cứu. Trên phạm vi cảnước đã có nhiều công trình của các nhà khoa học đềcập đến vấn đềnày ởnhững góc độ khác nhau. Nhìn một cách tổng thể, các công trình nghiên cứu liên quan có thể chia thành những nhóm chủyếu sau: - Nhóm thứnhất, là sựtổng kết của Đảng Cộng sản Việt Nam,rút ra những kinh nghiệm, đềra đường lối, chủtrương phát triển nông nghiệp, nông thôn ởnước ta. Sựtổng kết đó được phản ánh trong các Văn kiện Đại hội VI, VII, VIII, IX, X và Nghịquyết các Hội nghịBCHTƯ, Hội nghịBộChính trị,. Đây là những đánh giá chính thức của Đảng ta, phản ánh nhận thức lý luận và thực tiễn của Đảng vềlãnh đạo nông nghiệp trong quá trình đổi mới. - Nhóm thứhai, một sốcông trình nghiên cứu khoa học vềnông nghiệp, nông thôn, nông dân, đã được xuất bản,như Thực trạng nông nghiệp, nông thôn và nông dân nước ta của Nguyễn Sinh Cúc, NXB Thống kê, năm 1990. Đây là công trình nghiên cứu đã nêu bật được những thành công và những hạn chếcủa nông nghiệp nước ta sau khi thực hiện Nghịquyết 10 của BộChính trị và những tác động to lớn của nó đối với đời sống của xã hội nông thôn. Nông nghiệp Việt Nam 1945-1995 của PGS.TS Nguyễn Sinh Cúc, NXB Thống kê, Hà Nội, 1995, đã nêu bật những bước "thăng trầm" của nông nghiệp nước ta trước đổi mới và những thành tựu của nông nghiệp trong 10 năm đổi mới, từ đó đềxuất những giải pháp phát triển nông nghiệp nước ta trong những năm tiếp theo. Chính sách phát triển nông nghiệp và nông thôn sau Nghịquyết 10 của BộChính trịdo PGS, TS. Lê Đình Thắng (chủbiên), NXB Chính trịQuốc gia, Hà Nội, 2000. Trong cuốn sách này, tác giảphân tích và xác định vịtrí và tầm quan trọng của sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tếnông thôn ở nước ta trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa từsau Nghịquyết 10, từ đó có những kiến nghịphương hướng, giải pháp đểtiếp tục đổi mới, phát triển nông nghiệp, nông thôn nước ta trong thời gian tới. Con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn của Ban Tưtưởng văn hóa Trung ương, NXB Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Hà Nội, 2002; Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam bước vào thếkỷXXI, của khoa Kinh tếnông nghiệp và phát triển nông thôn, thuộc Trường Đại học Kinh tếquốc dân NXB Nông nghiệp, Hà Nội, 2001. - Nhóm thứba: Là những tác phẩm các loại viết vềBình Dương nói chung trong đó có đềcập ít nhiều đến đặc điểm, tiềm năng của nông nghiệp, nông thôn Bình Dương. Đó là:Sông Bé -Tiềm năng kinh tế, những triển vọng đầu tưvà du lịch”, Ban Kinh tếtỉnh ủy Sông Bé xuất bản; “Sông Bé - Tiềm năng và phát triển” do Ủy Ban Kếhọach Tỉnh Sông Bé xuất bản năm 1995. Trong nhóm này có thểghi nhận thêm các tác phẩm khác như: “Bình Dương - Đất nước – Con người” và tập kỷyếu hội thảo khoa học chủ đề“Thủ Dầu Một –Bình Dương 300 năm hình thành và phát triển”năm 1998. Đáng chú ý trong nhóm này, có thểkể đến một sốcông trình như “Thủ Dầu Một – Bình Dương đất lành chim đậu”Vũ Đức Thành (chủbiên) NXB Văn nghệ, thành phốHồChí Minh. “Kinh tếtrang trại tỉnh Bình Dương - thực trạng và giải pháp phát triển” Ban kinh tế Tỉnh uỷBình Dương – 2000 Trần văn Lợi chủbiên. Gần đây nhất, tháng 8/2003 ấn phẩm “Bình Dương - Thếvà lực mới trong thếkỷXXI”Chu Viết Luân (chủbiên) NXB, Chính trịquốc gia. Đây là những ấn phẩm có nội dung phản ánh, lý giải khái quát vềquá trình phát triển kinh tế- xã hội của Bình Dương trong thời kỳ đổi mới, trong đó có đềcập ít nhiều đến nông nghiệp Bình Dương. Ngoài ra còn có nhiều bài viết đềcập đến tình hình nông nghiệp Bình Dương như: Bình Dương một mô hình vềchuyển dịch cơcấu kinh tếvà thu hút vốn đầu tưnước ngoàicủa Nguyễn Sinh Cúc (12-2004) Tạp chí cộng sản (23), trang 56-60 ; Bình Dương một mô hình vềchuyển dịch cơcấu lao động xã hội theo hướng công nghiệp hoá(báo lao động xã hội 2002) số256 -257. Gần đây, trong luận án Tiến sĩ đềtài “ Những chuyển biến kinh tếxã hội của tỉnh Bình Dương từ1945 – 2005” Tiến sĩNguyễn Văn Hiệp khi xem xét những chuyển biến kinh tếxã hội của Bình Dương đã đềcập một sốlĩnh vực có liên quan đến sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp Bình Dương từnăm 1997 – 2007. Những nhận định đó của Luận án đã được luận văn tham khảo, sửdụng chọn lọc. Qua các danh mục trên đây, có thểthấy tuy Bình Dương đã và đang thu hút sựquan tâm của nhiều cơquan, nhiều nhà khoa học nghiên cứu, nhưng cho đến nay vẫn chưa có công trình nào đi sâu tái hiện và phân tích sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp trên địa bàn Bình Dương trong thời gian từ sau khi tỉnh được tái lập (1997 – 2007). Chính vì vậy, tác giảluận văn mong muốn được tập hợp nhiều nguồn tài liệu và kếthừa những kết quả đã có, để tiếp cận và nghiên cứu đềtài “Sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp tỉnh Bình Dương (1997 -2007)” một cách hệthống, toàn diện và đầy đủhơn, nhằm lý giải những thành công cũng nhưnhững hạn chếcủa quá trình chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp trong địa bàn tỉnh Bình Dương, từ đó rút ra được những bài học kinh nghiệm, nhất là những kinh nghiệm trong chuyển dịch cơ cấu kinh tếnông nghiệp. Đó cũng là lý do đểtác giảluận văn chọn đềtài “ Sự chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp tỉnh Bình Dương (1997-2007) làm luận văn thạc sĩsửhọc, chuyên ngành lịch sửViệt Nam. 3. Mục đích, nhiệm vụcủa đềtài - Góp phần tìm hiểu và hệthống quá trình vận dụng, sáng tạo đường lối đổi mới của Đảng trong lĩnh vực nông nghiệp và lãnh đạo quá trình chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp ởBình Dương, từnăm 1997 đến năm 2007. - Đánh giá bước đầu vềthành tựu và hạn chếcủa quá trình chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp, Bình Dương những năm 1997- 2007. - Phân tích kết quảsựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp tỉnh Bình Dương từnăm 1997-2007 - Rút ra những kinh nghiệm trong việc Đảng bộBình Dương lãnh đạo thực hiện đường lối, chính sách Đảng trong chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp theo hướng CNH-HĐH ở địa phương. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu * Đối tượng nghiên cứu của luận văn: Đối tượng nghiên cứu của luận văn là sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp của tỉnh Bình Dương, bao gồm các ngành trồng trọt, chăn nuôi, lâm, ngư nghiệp, nông dân và nông thôn. Nhưng với một dung lượng vừa phải của một luận văn tác giảchỉ đềcập đến những chủtrương, thực hiện đường lối, chính sách của Đảng trong chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp tỉnh Bình Dương từnăm 1997 đến năm 2007. *Phạm vi nghiên cứu - Vềthời gian:Luận văn nghiên cứu sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp tỉnh Bình Dương từnăm 1997-2007, qua hai giai đoạn: Giai đoạn: 1997 – 2001. Năm 1997 là thời gian tỉnh Bình Dương được tái lập, 2001 Đại hội Tỉnh Đảng bộlần thứVII. Giai đoạn: 2001 – 2007. Đây là thời kỳthực hiện chủtrương đường lối của Đảng là đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn theo hướng hình thành nền nông nghiệp hàng hoá lớn, năm 2005 Đại hội Tỉnh Đảng bộlần thứVIII, năm 2007 là thời gian tỉnh Bình Dương tổng kết quá trình sau muời một năm tái lập Tỉnh theo chủ trương của Trung ương. Tuy nhiên đểcó một cái nhìn tổng thểbiện chứng hơn vềnhững bước phát triển của nền kinh tếnông nghiệp của Bình Dương, trong một chừng mực nhất định, lụân văn có mởrộng thời gian vềtrước năm 1997, nhằm khắc hoạ rõ nét hơn vềcác tiêu đềvà bước đi của sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp tỉnh Bình Dương từ1997-2007. - Vềkhông gian:Luận văn chọn phạm vi không gian nghiên cứu là địa bàn tỉnh Bình Dương hiện nay. Trong một chừng mực nhất định, luận văn có đềcập đến các vùng thuộc địa bàn tỉnh Sông Bé trước khi tách tỉnh, nhằm làm rõ sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp của tỉnh Bình Dương trong thời kỳ đó. 5. Cơsởlý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tưliệu • Cơsởlý luận: Dựa trên cơsởlý luận của chủnghĩa Mác - Lênin, tưtưởng HồChí Minh và những quan điểm của Đảng vềnông nghiệp ởnước ta. • Phương pháp nghiên cứu: Trong quá trình thực hiện đềtài, phương pháp lịch sửvà phương pháp Logic là hai phương pháp chính mà tác giảluôn vận dụng. Qua kết hợp hai phương pháp này, vấn đềphát triển nông nghiệp ở Bình Dương trong bối cảnh phát triển kinh tế- xã hội chung của Tỉnh được xem xét trên các giai đoạn phát triển kếtiếp nhau với những tính chất, trạng thái cụthể. Nhờso sánh trạng thái phát triển vềchất ởmỗi giai đoạn mà tác giảthấy được những thay đổi nội tại của ngành nông nghiệp trên địa bàn tỉnh theo dòng chảy thời gian, từ đó làm rõ được sựphát triển của nó. Phương pháp Phân tích và Tổng hợp cũng được vận dụng trong đềtài. Qua phân tích đểthấy được cái đặc thù, thuận lợi, khó khăn của Tỉnh, những nguyên nhân của mặt được và chưa được của sựphát triển nông nghiệp ởBình Dương. Qua tổng hợp đểthấy cái toàn cục, sựnổi trội như điểm sáng của Bình Dương vềtốc độtăng trưởng kinh tế- xã hội ởBình Dương nói chung, về Nông nghiệp nói riêng. Ngoài ra, luận văn còn sửdụng phương pháp khảo sát thực tế, phương pháp so sánh, thống kê, đánh giá. • Nguồn tưliệu: Những tài liệu được sửdụng trong luận văn gồm nhiều nguồn khác nhau: - Những tác phẩm của Mác - Lênin, HồChí Minh liên quan đến đề tài. - Các văn kiện của Đảng và Nhà nước từ1986-2007 - Các văn kiện của Đảng bộtỉnh Bình Dương 1997-2007 - Báo cáo tổng kết vềtình hình kinh tế- xã hội, quốc phòng – an ninh và phương hướng nhiệm vụtừnăm 1997 – 2007 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương. - Báo cáo hàng năm của SởNông nghiệp Phát triển nông thôn; Báo cáo hàng năm của mặt trận và các đoàn thể. - Nguồn sốliệu thống kê vềnhững chuyển biến kinh tế- xã hội của Cục Thống kê tỉnh Bình Dương từ1997 – 2007. 6. Những đóng góp của luận văn Luận văn tiếp cận, lựa chọn, tổng hợp một sốtài liệu từnhiều nguồn khác nhau có liên quan đến kinh tếxã hội nói chung và kinh tếnông nghiệp Bình Dương nói riêng, đểviệc nghiên cứu tương đối đầy đủvà có hệthống sự chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp từkhi tái thành lập tỉnh Bình Dương 1997 đến năm 2007. Trên cơsở đó sẽlý giải một cách khoa học những thành tựu cũng nhưnhững hạn chếcủa sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp; đồng thời xác định được vịtrí nông nghiệp trong kinh tế-xã hội hiện nay của tỉnh Bình Dương, vịtrí nông nghiệp của tỉnh trong vùng kinh tếtrọng điểm phía Nam. Qua nghiên cứu, luận văn phân tích những mặt thuận lợi, khó khăn của Bình Dương; các nguyên nhân chủquan, khách quan đưa đến những thành tựu và hạn chếcủa sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp, nhằm phát huy hơn nửa những tiềm năng và thếmạnh của kinh tếnông nghiệp Bình Dương, góp phần tích cực vào sựnghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước nói chung và của Bình Dương nói riêng Đó là những đóng góp quan trọng mà luận văn cốgắng để đạt được. Ngoài ra, các nghiên cứu của lụân văn có thểdùng làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu lịch sửBình Dương trong thời kỳ đổi mới và làm tài liệu giảng dạy vềlịch sử địa phương. 7. Kết cấu của luận văn Luận văn có 145 trang, bao gồm: Phần mở đầu (11 trang), hai chương nội dung (108 trang), kết luận (5 trang). Ngoài ra còn có phần tài liệu tham khảo (9 trang) và phụlục (12 trang). Chương 1:Tình hình kinh tếnông nghiệp, tỉnh Bình Dương trước năm 1997. Đây là chương khái quát vềcác đặc điểm tựnhiên và xã hội của tỉnh Bình Dương, có tác động đến sựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp của tỉnh. Đồng thời chương này cũng trình bày quá trình chuyển dịch cơcấu kinh tế nông nghiệp tỉnh Bình Dương trong 10 năm đầu thực hiện đường lối đổi mới của Đảng (1986-1996). Chính sách đổi mới vềsựchuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp được thểhiện qua Nghịquyết 10 về đổi mới quản lý kinh tếnông nghiệp. Sựvận dụng đường lối đổi mới và kết quảquá trình chuyển dịch cơcấu kinh tế nông nghiệp ởBình Dương trong giai đoạn thực hiện đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước. Chương 2: Quá trình chuyển đổi kinh tếnông nghiệp tỉnh Bình Dương từ năm 1997 đến năm 2007. Đây là nội dung chính của Luận văn , phân kỳlịch sửchia thành hai giai đoạn I. –Giai đoạn từ1997-2001 Mục 1. Trình bày chính sách, đường lối của Đảng vềcông nghiệp hoá, hiện đại hoá, được thểhiện qua Nghịquyết Đại hội VIII ; Hội nghịTrung ương lần 6 (khoá VIII) Nghịquyết 9/CP Chính phủ Mục 2. Trình bày những định hướng chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp. Quá trình tỉnh Bình Dương vận dụng đường lối của Đảng vào thực tiễn ở điạ phương được thểhiện qua các kỳ Đại hội Tỉnh Đảng bộlần thứVI; VII. Mục 3. Trình bày những kết quảbước đầu trong quá trình chuyển dịch kinh tếnông nghiệp của Bình Dương từ1997-2001 II- Giai đoạn từ2001-2007. Mục 1.Trình bày những chủtrương mới của Đảng vềcông nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp qua Đại hội Đảng IX; X, được thểhiện qua Hội nghị Trung ương 5 ( khoá IX ) liên quan trực tiếp đến vấn đềcông nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn mới. Mục 2. Quá trình vận dụng chủtrương mới của Đảng và Nhà nước về công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, ởBình Dương . Mục 3. Trình bày kết quảquá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn ởBình Dương (2001-2007). III.- Đặc biệt luận văn dành hẵn phần III đểtrình bày những thành tựu, hạn chếvà những kinh nghiệm lãnh đạo trong quá trình chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp ởBình Dương những năm 1997 – 2007. Đây là phần khá quan trọng của luận văn vì đã khái quát toàn bộquá trình, đặc điểm, thành tựu, hạn chế, những kinh nghiệm thành công và chưa thành công trong quá trình 11 năm thực hiện chuyển dịch cơcấu kinh tếnông nghiệp Bình Dương từ1997 – 2007.

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC

HỖ TRỢ TÌM VÀ TẢI TÀI LIỆU

  • Từ ngày 01/05/2022

    Luanvan365 sẽ có thêm dịch vụ hỗ trợ các bạn tìm kiếm các tài liệu, luận văn ở nhiều website khác nhau
    Bạn có thể liên hệ với Admin để được hỗ trợ nhé
  • THÔNG TIN LIÊN HỆ


    Phone: 0909.773687 (Zalo, Text) Facebook : Facebook chat hỗ trợ

  • XEM THÊM THÔNG TIN

    Xem thêm bài viết
LIÊN HỆ NGAY

TIN KHUYẾN MÃI

  • Thư viện tài liệu Phong Phú

    Hỗ trợ download nhiều Website

  • Nạp thẻ & Download nhanh

    Hỗ trợ nạp thẻ qua Momo & Zalo Pay

  • Nhận nhiều khuyến mãi

    Khi đăng ký & nạp thẻ ngay Hôm Nay

NẠP THẺ NGAY