Luận văn Tìm hiểu hoạt động các quỹ đầu tư tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp

1. TÍNH CẤP THIẾT VÀ Ý NGHĨA CỦA ĐỀTÀI Đổi mới và phát triển toàn diện nền kinh tếlà một chủtrương lớn, mang tính chất thay đổi căn bản đã được Đảng và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủnghĩa Việt Nam kiên trì thực hiện trong những năm vừa qua. Trên cơsở đó, chiến lược ổn định và phát triển kinh tế của Việt Nam đến năm 2010 là phấn đấu đưa nền kinh tế đất nước bước đầu đạt được các tiêu chí của một nước công nghiệp tiến tiến, có cơsởvật chất hiện đại, với cơcấu kinh tếphù hợp, đưa mức tăng trưởng GDP hàng năm từ7-9%. Đây chính là những yếu tố đểthiết lập những tiền đềcho sựnghiệp "Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá" của đất nước trong thếkỷXXI. Đểthực hiện mục tiêu trên, điều kiện căn bản là phải huy động được tối đa mọi nguồn lực trong và ngoài nước, trong đó nguồn vốn trong nước được đánh giá là đặc biệt quan trọng. Chính phủ đã có những chính sách đặc biệt đểkhuyến khích sựtham gia vềtài lực của mọi thành phần kinh tế, tận dụng mọi nguồn tiết kiệm, kểcả nguồn vốn nhàn rỗi trong dân, biến các nguồn vốn này thành nguồn vốn đầu tưhữu ích Xuất phát từyêu cầu bức thiết phải hình thành một kênh huy động vốn trung và dài hạn để đáp ứng nhu cầu vốn đầu tưcho nền kinh tếtrong sựnghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, TTCK Việt Nam đã chính thức được thành lập vào tháng 7/2000. Cho đến nay, qua hơn sáu năm hoạt động, mặc dù đã đạt được một số kết quảbước đầu đáng khích lệnhưng TTCK Việt Nam vẫn còn nhiều mặt hạn chế, một trong số đó là sựthiếu ổn định của thịtrường. Sự thiếu vắng vai trò của các nhà đầu tưcó tổchức, đặc biệt là các tổ chức đầu tưchuyên nghiệp nhưcác quỹ đầu tưchứng khoán là một trong những nguyên nhân chính khiến cho TTCK Việt Nam chưa ổn định và phát triển trong những năm qua. Chính vì vậy, sựhình thành các quỹ đầu tưchứng khoán trên TTCK Việt Nam là hết sức cần thiết và có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc thúc đẩy sự phát triển của TTCK Việt Nam. Hơn nữa, do TTCK Việt Nam vẫn còn khá mới mẻ đối với đại bộ phận công chúng đầu tưnên kiến thức và kinh nghiệm của các nhà đầu tưcá nhân không nhiều. Là một định chế đầu tưchuyên nghiệp với đội ngũnhân lực có trình độchuyên môn và kinh nghiệm, sự xuất hiện của các quỹ đầu tưchứng khoán sẽgóp phần thu hút nguồn vốn đầu tưvào TTCK. Mặt khác, với mục tiêu đầu tưdài hạn và những ưu điểm vượt trội vềnăng lực tài chính, sựhình thành của các quỹ đầu tưchứng khoán sẽgóp phần bình ổn và dẫn dắt thị trường, tạo điều kiện đểTTCK Việt Nam phát triển – nhanh chóng trởthành một kênh huy động vốn trung-dài hạn có hiệu quảcho nền kinh tế. 2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀTÀI TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC Do quỹ đầu tưchứng khoán là một định chếtài chính đã xuất hiện khá lâu ởcác TTCK phát triển nên trên thếgiới đã có nhiều tác giảnghiên cứu về đềtài này với những nội dung hết sức phong phú. Tuy nhiên, do quỹ đầu tưchứng khoán vẫn còn là một khái niệm tương đối mới mẻ ởViệt Nam nên các nghiên cứu đối với đềtài này chưa nhiều. Ngoài một sốnghiên cứu vềhoạt động của các quỹ đầu tưmạo hiểm nước ngoài ởViệt Nam trong thập niên 1990 như: “Tổng quan các quỹ đầu tư ởViệt Nam” của Bear Stens vào năm 1997 và “Thành lập Quỹ đầu tưmạo hiểm ởViệt Nam – một nghiên cứu sơbộ” của Adam Sack và John McKenzie thuộc Chương trình phát triển kinh tếtưnhân MPDF vào năm 1998, còn có một số chuyên đềnghiên cứu của thạc sĩkinh tếBùi Viết Thuyên và đềtài “Giải pháp phát triển quỹ đầu tưchứng khoán ởViệt Nam” của Thạc sĩkinh tếNguyễn ThịMinh Hằng, đềtài nghiên cứu khoa học vềQuỹ đầu tưcủa tác giảBùi Nguyên Hoàn Nhưng trên hết, tất cảcác tài liệu trên đều được các tác giảnghiên cứu cách đây khá lâu, do vậy thiếu tính thời sựcủa đềtài. 3. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤNGHIÊN CỨU Trên cơsởnghiên cứu về đặc điểm, mô hình tổchức và hoạt động của các loại hình quỹ đầu tưchứng khoán, kinh nghiệm vềviệc xây dựng và phát triển Quỹ đầu tưcủa các TTCK phát triển và tình hình hoạt động của một sốquỹ đầu tưchứng khoán ởViệt Nam trong thời gian qua, qua đó, đềtài sẽ đềxuất một sốgiải pháp về khung pháp lý, vềmặt chính sách nhằm phát triển các quỹ đầu tư chứng khoán ởViệt Nam trong giai đoạn tới. 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu của đềtài là các vấn đềvềtình hình hoạt động của các quỹ đầu tư đểtừ đó đưa ra giải pháp phát triển quỹ đầu tưchứng khoán ởViệt Nam. Vềkhông gian, luận văn nghiên cứu trên địa bàn cảnước. Vềthời gian, giới hạn nghiên cứu của đềtài là hoạt động của các quỹ đầu tưchứng khoán ởViệt Nam từnăm 1991 đến năm 2006. Vềnội dung, luận văn tập trung nghiên cứu các quỹ đầu tư ở các nước phát triển, rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam, tình hình hoạt động của các quỹ đầu tưchứng khoán tại Việt Nam. Trên cơsởnhững nghiên cứu trên, luận văn sẽ đềxuất một sốgiải pháp đểphát triển các quỹ đầu tưchứng khoán ởViệt Nam. 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Đểgiải quyết các mục đích mà đềtài hướng đến, tác giả đã sử dụng chủyếu phương pháp nghiên cứu định lượng và phương pháp nghiên cứu định tính như: ƒ Sửdụng phương pháp thống kê lịch sửvà phương pháp tổng hợp để đánh giá vềtình hình hoạt động của các quỹ đầu tư ở Việt Nam thời gian qua. ƒ Sửdụng các phương pháp phân tích, phương pháp so sánh để liên hệkinh nghiệm các nước làm cơsở đềxuất các giải pháp phù hợp nhằm phát triển quỹ đầu tưchứng khoán ởViệt Nam. 6. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN Trên cơsởnghiên cứu nghiêm túc, luận văn đóng góp một số luận điểm mới vềmặt lý thuyết và thực tiễn nhưsau: ƒ Đã tổng hợp một cách tương đối hệthống và đầy đủhoạt động của các quỹ đầu tư ởViệt Nam từnăm 1991 đến nay. ƒ Đã đềxuất được lộtrình phát triển quỹ đầu tưchứng khoán ở Việt Nam đến năm 2010. 7. KẾT CẤU LUẬN VĂN Ngoài phần mở đầu, kết luận, các bảng biểu, danh mục tài liệu tham khảo và phụlục, nội dung của luận văn gồm có 3 chương: ƒ Chương một: Một sốkhái niệm liên quan đến công ty quản lý quỹvà Quỹ đầu tư ƒ Chương hai: Tình hình hoạt động của các quỹ đầu tư chứng khoán ởViệt Nam ƒ Chương ba: Các giải pháp phát triển quỹ đầu tưchứng khoán ởViệt Nam