Huy động các nguồn vốn khác nhau trong xã hội là một trong những
hoạt động quan trọng nhất của các NHTM. Đặc biệt là các ngân hàng có
quy mô lớn. Trong vòng 3 thập niên từ sau cuộc đại suy thoái 1930, hầu
hết các NHTM trên thế giới đều quan tâm nhiều nhất tới việc quản lý tài
sản có, hay nói khác đi là kế hoạch và phương thức đầu tư các nguồn đã
có. Tuy nhiên từ thập niên 60 của thế kỷ trước, khi chế dộ lãi suất được
thả nổi linh hoạt, tài sản nợ bắt đầu trở nên đa dạng và sự cạnh tranh khốc
liệt giữa các NHTM với nhau trong việc tìm kiếm vốn hoạt động đã dần
hướng các ngân hàng chú ý đến sự dao động của tài sản nợ. Bên cạnh đó
từ thập niên 60 trở đi, với sự phát triển nhanh của thị trường tài chính liên
quốc gia, đã có rất nhiều loại tài sản có lợi tức ổn định và thanh khoản
cao được mở ra, thì vấn đề khó khăn không còn là đầu tư vào đâu mà trở
thành là làm thế nào để có đủ vốn cho đầu tư trong môi trường cạnh tranh
đầy kịch tính trong hệ thống NHTM. Do vậy quản lý tài sản nợ đã trở
thành mối bận tâm của các ngân hàng.
Điều này cũng đúng đối với hệ thống ngân hàng Việt Nam - một quốc
gia đang phát triển với việc thị trường chứng khoán và thị trường cho các
công cụ nợ như hối phiếu, thương phiếu đã hình thành và đang được hoàn
thiện. Dân chúng và các tổ chức kinh tế đã có sự lựa chọn đa dạng hơn
trong việc đầu tư những khoản tiền nhàn rỗi. Mặc dù vậy, hệ thống
NHTM với chức năng là trung gian tài chính giữa tiết kiệm và đầu tư,
giữa những tác nhân dư vốn với những tác nhân thiếu vốn vẫn luôn là một
kênh huy động vốn chủ lực cho nền kinh tế. Tuy nhiên nguồn vốn huy
động của hệ thống NHTM còn chiếm tỷ trọng nhỏ so với tổng nguồn vốn
nhàn rỗi của toàn xã hội.
