Sau hơn 15 năm đàm phán, ngày 11/12/2001 Trung Quốc đã chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại quốc tế (WTO), mở đường cho quốc gia hơn 1,2 tỷ dân hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Đối với Trung Quốc, sự kiện gia nhập WTO có tầm quan trọng như công cuộc cải cách và mở cửa năm 1978 do Đặng Tiểu Bình khởi xướng, sẽ tác động trực tiếp và sâu rộng đến toàn bộ đời sống kinh tế-chính trị-xã hội của nước này. Gia nhập WTO, bên cạnh những lợi ích về kinh tế và chính trị, Trung Quốc cũng sẽ phải đối mặt với những thách thức to lớn, đặc biệt là khu vực nông nghiệp, nông thôn. Việc thực hiện các cam kết của WTO theo hướng tự do hoá và thị trường sẽ dẫn đến nhiều ngành sản xuất yếu kém của Trung Quốc lâm vào tình trạng khó khăn, bị đào thải, đẩy một lực lượng lớn lao động gia nhập đội quân thất nghiệp, làm trầm trọng thêm các vấn đề kinh tế-xã hội như thất nghiệp tăng, thu nhập một bộ phận dân nông thôn giảm, khoét thêm hố sâu ngăn cách nông thôn-thành thị.
Trung Quốc gia nhập WTO đang buộc hầu hết các nền kinh tế ở châu Á phải điều chỉnh chiến lược và chính sách của mình, đặc biệt là chính sách thương mại. Đối với Việt Nam, sự kiện trên đặt ra ít nhất hai câu hỏi. Thứ nhất, Việt Nam có nhiều điểm tương đồng Trung Quốc về thể chế kinh tế, đang trong qúa trình chuyển đổi, và gia nhập WTO, nên Việt Nam có thể rút ra được những kinh nghiệm gì từ tiến trình hội nhập của Trung Quốc vào WTO. Thứ hai, sự kiện Trung Quốc gia nhập WTO sẽ ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam ra sao? Việc trả lời hai câu hỏi trên sẽ giúp ta có được những bài học bổ ích và quyết sách phù hợp.
