Phân tích cấu trúc tài chính

PHẦN I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH CẤU TRÚC TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP I. Phân tích cấu trúc tài chính doanh nghiệp 1. Khái quát chung về cấu trúc tài chính doanh nghiệp và phân tích cấu trúc tài chính doanh nghiệp 1.1. Khái niệm về cấu trúc tài chính doanh nghiệp và phân tích cấu trúc tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đạt tới mục tiêu nhất định. Quá trình tạo lập hay huy động vốn là quá trình tạo ra các quỹ tiền tệ từ các nguồn lực bên trong (sự góp vốn từ các chủ sở hữu, lợi nhuận giữ lại.) và nguồn lực bên ngoài (các nhà đầu tư, nhà nước, các tổ chức tín dụng.) để doanh nghiệp hoạt động. Hoạt động phân phối và sử dụng vốn liên quan đến việc phân bổ vốn ở đâu, lúc nào, bao nhiêu sao cho vốn được sử dụng hiệu quả nhất. Cấu trúc tài chính doanh nghiệp là một phạm trù phản ánh một cách tổng thể về tình hình tài chính của doanh nghiệp trên hai mặt là cơ cấu nguồn vốn gắn liền với quá trình huy động vốn, phản ánh chính sách tài trợ của doanh nghiệp và cơ cấu tài sản gắn liền với quá trình sử dụng tài sản, phản ánh và chịu sự tác động của những đặc điểm và chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Hay nói cách khác, cấu trúc tài chính là một phạm trù phản ánh cấu trúc tài sản, cấu trúc nguồn vốn và cả mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn của Doanh nghiệp. Phân tích cấu trúc tài chính là phân tích tình hình đầu tư, huy động vốn của doanh nghiệp thông qua việc xem xét, kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu về tình hình tài chính hiện tại so với quá khứ. Từ đó có thể đánh giá tiềm năng, hiệu quả kinh doanh cũng như những rủi ro tài chính của doanh nghiệp và đưa ra các phương thức tài trợ để giảm thiểu rủi ro, tăng triển vọng phát triển trong tương lai. Phân tích cấu trúc tài chính bao gồm các vấn đề như phân tích cấu trúc tài sản, phân tích cấu trúc nguồn vốn và phân tích cân bằng tài chính. 1.2. Vai trò, ý nghĩa của phân tích cấu trúc tài chính doanh nghiệp Phân tích cấu trúc tài chính là một nội dung trong phân tích tài chính. Nó có vai trò quan trọng đối với đối với người đứng đầu Doanh nghiệp khi ra các quyết định liên quan đến tài chính của đơn vị. Cụ thể: - Đối với doanh nghiệp, phân tích cấu trúc tài chính là một trong những công cụ phục vụ đắc lực cho công tác quản lý tài chính doanh nghiệp, là cơ sở khoa học để ra quyết định quản lý tài chính. - Phân tích cấu trúc tài sản để đánh giá những đặc trưng trong cơ cấu tài sản của doanh nghiệp. Từ đó có cách phân bổ hợp lý tài sản hiện tại và tương lai khi đầu tư vào hoạt động kinh doanh. - Phân tích cấu trúc nguồn vốn giúp nhà quản lý nắm bắt được thông tin về chính sách tài trợ của doanh nghiệp, mức độ an toàn, tính ổn định tài chính và hiệu quả, rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Từ đó, nhà quản trị có thể điều chỉnh cấu trúc nguồn vốn cho hợp lý hơn. - Phân tích cân bằng tài chính cho thấy mối liên hệ giữa tài sản với nguồn tài trợ tương ứng của nó, từ đó nhà quản trị có thể tìm ra được các biện pháp nhằm đảm bảo sự cân đối giữa hai yếu tố này. Đối với nhà đầu tư, các chủ ngân hàng, các nhà cung cấp. quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các giác độ khác nhau. Nguồn thông tin được cung cấp từ phân tích cấu trúc tài chính là cơ sở để nhà đầu tư xem xét và quyết định xem có nên đầu tư vào doanh nghiệp hay không, đầu tư như thế nào và bao nhiêu là hợp lý. Như vậy, phân tích cấu trúc tài chính có vai trò rất quan trọng không chỉ với bên trong doanh nghiệp mà cả với bên ngoài doanh nghiệp. Do đó thường xuyên tiến hành phân tích cấu trúc tài chính là một điều hết sức cần thiết. 2. Tài liệu và phương pháp phân tích cấu trúc tài chính doanh nghiệp 2.1. Tài liệu dùng để phân tích Tài liệu dùng để phân tích cấu trúc tài chính là báo cáo tài chính của Doanh nghiệp bao gồm: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh báo cáo tài chính… và các báo cáo khác có liên quan. Phân tích cấu trúc tài chính không chỉ đưa ra các kết luận về tình hình hiện tại của doanh nghiệp mà còn đưa ra những dự báo trong tương lai để việc quyết định về vốn trong tương lai của doanh nghiệp đó. Chính vì vậy ngoài các báo cáo tài chính, các sổ chi tiết, khi phân tích cần phải quan tâm tới các nguồn thông tin khác về vĩ mô cũng như vi mô như: - Thông tin về tình hình tăng trưởng, suy thoái kinh tế. - Thông tin về các chính sách kinh tế, chính trị, ngoại giao của Nhà nước. - Thông tin về lãi suất ngân hàng, trái phiếu kho bạc, tỷ giá hối đoái…. - Những thông tin theo ngành, lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp như: môi trường kinh doanh, những thuận lợi, khó khăn của doanh nghiệp, mục tiêu, chiến lược hoạt động (bao gồm chiến lược tài chính và chiến lược kinh doanh), mối quan hệ của doanh nghiệp với khách hàng, nhà cung cấp và các đối tượng khác… 2.2. Phương pháp phân tích cấu trúc tài chính Có nhiều phương pháp phân tích khác nhau. Mỗi phương pháp đều có thế mạnh và hạn chế của nó, đòi hỏi nhà phân tích phải có khả năng tổng hợp để có thể sử dụng một cách hiệu quả nhất các phương pháp. Sau đây là một số phương pháp thường dùng: 2.2.1. Phương pháp so sánh Đây là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất trong phân tích tài chính. Phương pháp so sánh đánh giá sự biến động của từng chỉ tiêu, phản ánh tính ổn định của nguồn tài trợ qua các năm. Sau khi xử lý số liệu và tính toán các chỉ tiêu về cấu trúc tài chính, ta tiến hành so sánh các chỉ tiêu của năm nay so với năm trước hoặc so sánh giữa kế hoạch với thực hiện. Với phương pháp này ta cần chú ý tới các yếu tố sau: - Tiêu chuẩn so sánh: Để thấy được tình hình tài chính của các kỳ phân tích và dự báo được xu hướng của các chỉ tiêu tài chính một cách chính xác ta sử dụng số liệu kỳ gốc so sánh với số liệu nhiều kỳ trước, số liệu trung bình ngành, số liệu kỳ kế hoạch. - Điều kiện so sánh: Các chỉ tiêu dùng để so sánh phải có cùng nội dung kinh tế, phương pháp tính toán và đơn vị đo lường. - Kỹ thuật so sánh: bằng cách này hay cách khác thì người phân tích cũng cần tinh bày sao cho các số liệu dễ so sánh nhất. Để xác định mức biến đổi tương đối và tuyệt đối của chỉ tiêu phân tích nên trình bày báo cáo theo quy mô chung để xem xét từng chỉ tiêu so với tổng thể. Với cách so sánh này, một chỉ tiêu trên báo cáo tài chính được chọn làm quy mô chung và các chỉ tiêu liên quan sẽ tính theo tỷ lệ % trên chỉ tiêu quy mô chung đó để có thể đánh giá cấu trúc của các chỉ tiêu tài chính ở doanh nghiệp. Trình bày các báo cáo tài chính dạng so sánh nhằm xác định mức biến động tuyệt đối và tương đối của từng chỉ tiêu trong báo cáo tài chính qua nhiều kỳ liên tiếp có thể phát hiện được xu hướng biến động của nhiều chỉ tiêu phân tích. 2.2.2. Phương pháp loại trừ Phương pháp này được sử dụng trong phân tích tài chính nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến chỉ tiêu tài chính với giả định các nhân tố còn lại không thay đổi. Với phương pháp loại trừ, nhà phân tích sẽ thấy được nhân tố nào ảnh hưởng chủ yếu đến khả năng sinh lời tài sản, qua đó phát hiện những lợi thế (hay bất lợi) trong hoạt động của doanh nghiệp và định hướng hoạt động trong kỳ đến. Phương pháp phân tích này còn là công cụ hỗ trợ quá trình ra quyết định. Phương pháp loại trừ bao gồm phương pháp thay thế liên hoàn và phương pháp số chênh lệch.