Cho đến nay, việc nghiên cứu quá trình thụ đắc ngôn ngữthứhai đã trải qua bốn
giai đoạn, đó là so sánh đối chiếu; phân tích lỗi sai; phân tích việc vận dụng ngôn ngữvà
phân tích diễn ngôn. So sánh đối chiếu là giai đoạn mở đầu cho cảquá trình nghiên cứu,
trên thực tếnó không thuộc phạm vi của việc nghiên cứu vấn đềtiếp thụngôn ngữthứhai.
Vì đối tượng nghiên cứu của so sánh đối chiếu không nhằm vào người học hay quá trình
học tập của người học, mà chủyếu nhằm vào sựtương đồng và dịbiệt trong ngôn ngữmẹ
đẻcủa người học với ngôn ngữ đích, từ đó dự đoán những khó khăn mà người học có thểsẽ
gặp phải, hi vọng giúp người học tránh hoặc giảm thiểu được những lỗi sai trong quá trình
học. Tuy nhiên, cùng với việc đi sâu nghiên cứu, người ta nhận ra rằng những dự đoán của
so sánh đối chiếu đôi khi rất có hạn và không chính xác. Đôi khi dự đoán người học sẽphát
sinh lỗi ởmột phương diện hay nội dung ngôn ngữnào đó, nhưng thực tếngười học lại
không hềmắc lỗi nhưdự đoán. Ngược lại, có những nội dung mà so sánh đối chiếu dự
đoán sẽkhông xuất hiện lỗi sai thì người học lại bịmắc lỗi sai. Chính vì thế, những nhà
nghiên cứu quá trình thụ đắc ngôn ngữnhận ra rằng, điều đầu tiên là phải chú ý đến lỗi sai
của người học, vì lỗi sai phản ánh quá trình thửnghiệm ngôn ngữthứhai của người học, từ
đó người ta có thểphát hiện ra quy luật diễn biến quá trình thụ đắc ngôn ngữthứhai của
người học. Xuất phát từthực tếnày, lý luận ngôn ngữquá độ(interlanguage) đã xuất hiện.
Hiện nay, lý luận ngôn ngữquá độlà cơsởlý luận đểgiải thích và phân tích lỗi sai
của người học trong quá trình dạy ngôn ngữthứhai. Ngôn ngữquá độlà một hệthống
ngôn ngữ được tạo thành do người học suy luận và quy nạp các quy tắc của ngôn ngữ đích
trong quá trình học tập. Hệthống ngôn ngữnày có những biểu hiện khác với hệthống ngôn
ngữmẹ đẻvà hệthống ngôn ngữ đích ởcảcác bình diện ngữâm, từvựng và ngữpháp. Có
một điều đáng chú ý là hệthống ngôn ngữquá độkhông phải là bất biến, cùng với thời
gian và trình độtăng lên của người học, nó sẽchuyển dịch tiến dần vềvới hệthống ngôn
ngữ đích.
