Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, loài người không ngừng tìm kiếm những
mô hình thể chế kinh tế thích hợp đề đạt hiệu quả kinh tế - xã hội cao. Một trong
những mô hình th ể chế kinh tế như thế là mô hình kinh tế thị trường có sự quản lý
của Nhà nước. Kinh tế thị trường là nấc thang phát triển cao hơn kinh tế hàng hoá,
khi mà các yếu tố “đầu vào” và “đầu ra” của sản xuất đều được thực hiện thông qua
th ị trường.
Sự phát triển của sản xuất hàng hoá làm cho phân công lao động xã hội ngày càng
sâu sắc, chuy ên môn hoá, hiệp tác hoá ngày càng tăng, mối liên hệ giữa các ngành,
các vùng ngày càng chặt chẽ.
Hơn nữa, những nhà sản xuất kinh doanh muốn chiếm được ưu thế trên thị trường
phải năng động, nhạy bén, không ngừng cải tiến kỹ thuật và hoịp lý hoá sản xuất.
Từ đó làm tăng năng suất lao động xã hội, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển.
Phát triển sản xuất hàng hoá với quy mô lớn sẽ thúc đẩy quá trình tích tụ và tập
trung sản xuất, mở rộng giao lưu kinh tế ở trong nước và nước ngoài, hội nhập nền
kinh tế thế giới.
Việt Nam đang trong thời kỳ quá độ lên CNXH bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản
chủ nghĩa nên cơ sở vật chất kỹ thuật còn yếu kém, lạc hậu, khả năng cạnh tranh
hạn chế. Trong khi đó, thị trường thế giới và khu vực đã được phân chia bởi hầu hết
các nhà sản xuất và phân phối lớn. Ngay cả thị trường nội địa cùng chịu sự phân
chia này.
