Luật pháp được ví như là hành lang cho các hoạt động kinh doanh của các doanh nhân (hành lang pháp lý). Tuỳ từng thời kỳ và giai đoạn phát triển kinh tế mà Nhà nước quyết định mở rộng ra hoặc thu hẹp lại hành lang pháp lý này. Không nằm ngoài quy luật đó, luật Doanh nghiệp cũng có những thay đổi để phù hợp hơn với xu hướng phát triển của đất nước trong những thời kỳ khác nhau.
Từ khi chuyển đổi nền kinh tế từ kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang cơ chế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua nhiều đạo luật điều chỉnh hoạt động của các chủ thể kinh doanh, trong đó có doanh nghiệp. Quá trình hình thành pháp luật về doanh nghiệp xuất hiện và phát triển từ những đổi mới, cải cách kinh tế bắt đầu từ năm 1986. Năm 1990, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Công ty và luật Doanh nghiệp tư nhân, thừa nhận và điều chỉnh các loại kinh tế ngoài quốc doanh có tên gọi là doanh nghiệp với nhiều nội dung phù hợp với yêu cầu của giai đoạn cải cách kinh tế tại Việt Nam. Năm 1999, Luật Công ty và luật Doanh nghiệp tư nhân được phát điển hóa thành luật Doanh nghiệp 1999. Đạo luật này đã góp phần tích cực vào việc thể hiện vai trò quản lý của nhà nước đối với các chủ thể kinh doanh, thực hiện hiệu quả chủ trương phát triển kinh tế xã hội của nhà nước. Tuy vậy, việc cùng lúc tồn tại nhiều đạo luật tham gia điều chỉnh hoạt động của doanh nghiệp như luật Doanh nghiệp, luật Doanh nghiệp nhà nước, Luật Đầu tư nước ngoài, Luật Khuyến khích đầu tư trong nước đã tạo ra tình trạng xung đột pháp luật giữa các quy phạm pháp luật có liên quan, ảnh hưởng xấu đến môi trường kinh doanh. Yêu cầu cần thống nhất pháp luật điều chỉnh hoạt động của doanh nghiệp, tạo một môi trường kinh doanh thống nhất, ổn định trở nên hết sức cần thiết.
