Trong nền kinh tế của mỗi quốc gia trên thế giới thì hoạt động xuất
nhập khẩu luôn đóng một vị trí rất quan trọng với nền kinh tế quốc dân. Cùng
với nó là nhu cầu sử dụng đồng ngoại tệ để thanh toán các hợp đồng xuất
nhập khẩu ngày càng trở nên cấp thiết. Sự biến động về tỷ giá là nguyên nhân
gây ra thua lỗ cho các DN XNK trước sự biến động khó lường của tình hình
tài chính quốc tế. Chính vì vậy mà nghiệp vụ ngoại hối phái sinh ra đời để hạn
chế thấp nhất rủi ro và thua lỗ có thể xảy ra cho các chủ thể tham gia vào thị
trường tài chính. Trên thế giới, nghiệp vụ ngoại hối phái sinh đã được sử dụng
rất rộng rãi để phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho các DN và nó đã thể hiện được
tầm quan trọng đối với các chủ thể tham gia vào thị trường tài chính. Về phía
các DN XNK Việt Nam, mặc dù ngân hàng nhà nước đã cho phép hệ thống
ngân hàng thương mại thực hiện các nghiệp vụ phái sinh để phòng ngừa và
hạn chế rủi ro tỷ giá từ năm 2005, nhưng đến nay, nhiều DN vẫn chưa nhận
thức rõ lợi ích của công cụ này. Các DN XNK không quan tâm nhiều, nói
đúng hơn là không để ý đến việc phòng ngừa rủi ro tỷ giá trong một khoảng
thời gian dài trước 2007 do sự ổn định của tỷ giá. Điều này đã đặt các DN
trước những rủi ro lớn và nguy cơ thua lỗ cao do thị trường ngoại hối biến
động mạnh. Sự bất ổn của tỷ giá từ giai đoạn nửa cuối năm 2007 tới n ay đã
gây ra những tác động tiêu cực đến các DN XNK vì họ không có sự chuẩn bị
để đối phó với tình hình này. Do vậy mà không ít DN rơi vào cảnh lao đao khi
thiếu ngoại tệ thanh khoản nhập khẩu hay mất cơ hội kiếm lời khi ngoại tệ
tăng giá do tiền vẫn nằm trong tài khoản tiết kiệm ngân hàng. Khi tỷ giá hối
đoái biến động thì các DN XNK chính là người chịu sự tác động đầu tiên và
lớn nhất tới hoạt động kinh doanh của mình .
