Cơ chếnhân quyền LHQ nhìn chung chia làm 2 hệthống chính:
- Một là, hệthống các cơ quan hình thành theo quy định trong hiến chương,
bao gồm: Đại hội đồng, Hội đồng kinh tếxã hội, Hội đồng quản thác; ngoài
ra còn các cơ quan liên quan gián tiếp: Hội đồng bảo an, Tòa tư pháp quốc tế.
- Hai là, hệthống các cơ quan giám sát thực hiện điều ước quốc tế, hay còn
gọi là cơ chếgiám sát dựa trên công ước.
Nhìn chung, hệthống các cơ quan thuộc cơ chếnhân quyền dựa trên Hiến
chương có chức năng khá rộng đối với các vấn đềnhân quyền, đóng vai trò giám
sát việc thực hiện nhân quyền của các quốc gia, vừa hỗ trợ thúc đẩy quyền con
người nói chung vừa trực tiếp bảo vệquyền con ngườitrong những trường hợp cụ
thể. Tuy nhiên, có thể th ấy ngoài cơ chế phức tạp, có phần chồng chéo thì việc
kham quá nhiều vấn đềcũng như tính chính trịkhá nặng nềđang làm cho sựvậ n
hành của cơ chếnày tỏra không thực sựhiệu quả. Những vấn đềđó cộng với nhiề u
nhân tốkhác như tính nhạy cảm của lĩnh vựcnhân quyền, đòi hỏi vềmột cơ quan
chuyên trách thường trực ởnhiều khu vực trên thếgiới đã dẫn đến sựhình thành
tất yếu của các cơ chếkhu vự
