Những năm gần đây, các dựán quy hoạch và phát triển đô thịngày một nhiều hơn với
quy mô ngày càng lớn. Khi cơsởpháp lý của các dựán quy hoạch cải tạo và nâng cấp đô thịlà
các đồán quy hoạch đô thị(QHĐT) thì chất lượng sống và cơhội phát triển của cộng đồng phụ
thuộc vào chất lượng của công tác QHĐT. Đểphản ánh được các thông tin, nguyện vọng, đánh
giá đúng xu hướng và đặc điểm của các chủthểphát triển trong đô thị, điều quan trọng là phải
huy động được sựtham gia của người dân khi ngay từkhâu lập QHĐT. Đây là một yếu tốgóp
phần nâng cao chất lượng QHĐT. Quá trình lấy ý kiến và tham vấn cộng đồng khi lập QHĐT là
hoạt động cơbản hiện thực hóa yêu cầu trên [5].
Gần đây, việc tham vấn và lấy ý kiến cộng đồng đã và đang được triển khai sau nhiều
nghiên cứu thí điểm và thểchếhóa. Từsau khi có Luật Xây dựng 2003 và đặc biệt là Luật Quy
hoạch 2009, các nhà quản lý đã có cơsởpháp lý ban đầu cho sựtham gia của cộng đồng vào
quá trình lập QHĐT (Luật QHĐT số34, Mục 2: Lấy ý kiến cộng đồng cho QHĐT).
Tuy nhiên, quá trình thực hiện việc huy động sựtham gia của cộng đồng và lấy ý kiến
cộng đồng hiện vẫn gặp nhiều khó khăn. Nhiều yêu cầu và hướng dẫn khi triển khai vẫn còn
chung chung, chưa có cơchếcụthểcho việc giám sát lấy ý kiến cộng đồng; đặc biệt là trong
trường hợp muốn đánh giá hiệu quả, tác động thực tếcủa sựTGCĐ đến việc triển khai QHĐT
tại cấp địa phương là rất khó thực hiện do không có các tiêu chí, chỉsốhướng dẫn, công cụ để
đánh giá.
Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu các tiêu chí và công cụnhằm nâng cao hiệu quảtổ
chức giám sát và đánh giá cơchếhuy động sựtham gia của cộng đồng trong quy hoạch đô thị
là hết sức cần thiết cho các dựán quy hoạch thực tiễn. Nghiên cứu này sẽgiúp cung cấp các
cơsởkhoa học và xây dựng quy trình lập kếhoạch cho cán bộlãnh đạo địa phương, cán bộtư
vấn đểtổchức giám sát đánh giá việc huy động sựtham gia của cộng đồng trong việc lập quy
hoạch xây dựng đô thị, nhằm đạt được mục tiêu vềhiệu quảvà sựbền vững trong quy hoạch
và phát triển đô thịcủa đất nước.
