Thực hành quyền công tố là một trong hai chức năng của Viện kiểm
sát nhân dân (VKSND) đã được hiến định. Hiến pháp năm 2013 ghi nhận
“VKSND thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp” (Điều
107). Thực hành quyền công tố trong tố tụng hình sự để thực hiện việc
buộc tội của Nhà nước đối với người phạm tội, do VKSND thực hiện
ngay từ khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và
trong suốt quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự nhằm
bảo đảm mọi hành vi phạm tội, người phạm tội phải được phát hiện, khởi
tố, điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, nghiêm minh, đúng người, đúng tội,
đúng pháp luật, không làm oan người vô tội, không để lọt tội phạm và
người phạm tội; đồng thời, không để người bị khởi tố, bị bắt, tạm giữ, tạm
giam bị hạn chế quyền con người, quyền công dân.
Tại phiên tòa xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự, Kiểm sát viên tham
gia với tư cách là người đại diện VKSND thay mặt Nhà nước để thực
hành quyền công tố nhằm buộc tội bị cáo. Khi thực hành quyền công tố
trong giai đoạn xét xử các vụ án hình sự, Kiểm sát viên có các nhiệm vụ
và quyền hạn như công bố cáo trạng, quyết định của VKSND liên quan
đến việc giải quyết vụ án tại phiên tòa; tham gia xét hỏi, thực hiện việc
luận tội đối với bị cáo tại phiên tòa sơ thẩm; tranh luận với người bào
chữa và những người tham gia tố tụng khác tại phiên tòa sơ thẩm. Thực
hành quyền công tố của Kiểm sát viên tại phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án
hình sự nhằm truy tố, buộc tội người có hành vi phạm tội ra trước Toà án
theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm không để lọt kẻ phạm tội và
làm oan người vô tội
