Từ những năm cuối thế kỉ XX, trên thế giới đã có nhiều cảnh
báo về sự tồn tại của phenol và các hợp chất phenol trong môi trường,
nhất là môi trường nước. Phenol gây ô nhiễm môi trường nước tự nhiên
do sự có mặt của nó trong nhiều dòng thải công nghiệp như lọc hóa dầu,
luyện than cốc, luyện thép [1-3]. Dù được sử dụng rộng rãi trong
nhiều ngành công nghiệp nhưng khoa học đã chứng minh phenol rất độc
đối với con người và sinh vật. Vì vậy ô nhiễm phenol trong nước đang
trở thành vấn đề nghiêm trọng đối với nhiều quốc gia, trong đó có Việt
Nam. Nhiều phương pháp đã được ứng dụng xử lý phenol trong nước
như hấp phụ, sinh học, oxy hóa ướt xúc tác Tuy nhiên thường phải kết
hợp hai hay nhiều phương pháp mới có thể loại bỏ hoàn toàn phenol ra
khỏi dòng thải. Gần đây, quá trình ozon hóa xúc - Catalytic Ozonation
Process (COP) hay còn gọi là catazon nổi lên như một chiến lược mới
về xử lý các chất hữu cơ khó phân hủy và đã được chứng minh rất hiệu
quả xử lý nước thải chứa các hợp chất phenol. Phương pháp này có
nhiều ưu điểm như không phát sinh các vấn đề liên quan đến hóa chất,
hiệu quả phân hủy chất ô nhiễm cao, thời gian xử lý nhanh, thiết bị đơn
giản, dễ lắp đặt, không sinh ra bùn thải và đặc biệt là có thể tạo ozon từ
không khí.
Một số xúc tác rắn đã được chứng minh làm tăng hiệu quả hủy
phenol trong nước bằng quá trình catazon dị thể như các oxít kim loại
Mn/-Al2O3, MgO, ZnFe2O4, các kim loại biến tính trên vật liệu các bon
như AC/Fe2O4, CNT/Fe2O3, CNF/Fe2O3 hay các khoáng vật như
peroskit, xương gốm tổ ong.[6 -10]. Vật liệu ống nano cacbon (CNT)
với ưu điểm diện tích bề mặt lớn, cấu trúc độc đáo đã và đang trở thành
lớp vật liệu tiên tiến mới, đầy hứa hẹn và được ứng dụng nhiều đây lĩnh
vực điều chế xúc tác trong thời gian gần. Tuy nhiên, các xúc tác chế tạo
trên cơ sở vật liệu này chủ yếu được ứng dụng xử lý phenol trong nước
bằng phương pháp hấp phụ và oxy hóa ướt xúc tác mà ít được nghiên2
cứu xử lý phenol bằng quá trình catazon dị thể. Vật liệu composit chứa
hỗn hợp oxit FeMgO phủ trên các ống nano cacbon (FeMgO/CNT) và
vật liệu đôlômít biến tính KOH (M-Dolomit) là hai vật liệu lần đầu tiên
được đánh giá hoạt tính xúc tác phân hủy phenol trong nước bằng quá
trình catazon dị thể. Luận án với tiêu đề “Nghiên cứu xử lý phenol trong
nước thải quá trình luyện cốc bằng phương pháp ozon hóa kết hợp xúc
tác” đã được thực hiện nhằm nghiên cứu xử lý nước thải luyện cốc chứa
hợp chất phenol độc hại bằng quá trình ozon kết hợp với xúc tác dị thể,
sử dụng các vật liệu xúc tác sẵn có trong nước, giá thành rẻ, thân thiện
với môi trường.
